Jaap koppelt taalvrijwilligers aan deelnemers

Fleur Neefjes begon al op haar twaalfde met vrijwilligerswerk. Nu, 15 jaar later, enthousiasmeert ze bij Jong Westfriesland in Actie van Vrijwilligerspunt jongeren om ook vrijwilligerswerk te gaan doen. “Veel jongeren kennen de waarde van vrijwilligerswerk niet. Vrijwilligerswerk heeft mij super veel gebracht en daarom zet ik me nu graag in om jongeren ook enthousiast te maken voor vrijwilligerswerk.” “Ja, ik was wel jong hoor, toen ik begon als vrijwilliger! Ik zat toen op handbal en werd door de handbalvereniging gevraagd of ik wilde fluiten. Er was namelijk een tekort aan vrijwillige scheidrechters. Samen met een vriendin hebben we een training gevolgd en ik heb gefloten, totdat ik stopte met handbal. Daarna heb ik vrijwilligerswerk gedaan op festivals in o.a. Bovenkarspel. Te gek was dat. Ik was een echte diehard: stond van 12 uur ’s middags tot laat in de avond achter de bar. We hadden een vast clubje, dus kenden elkaar na een aantal festivals goed. Geweldige tijd.” Kinderen Fleur heeft de studie Maatschappelijk Werk & Dienstverlening gedaan. “Die studie heb ik wel afgerond, maar ik wist niet zeker of dit wel was, waar ik in verder wilde. Ik ben toen gaan werken in de Kaasfabriek. Hoewel het heel leuk werk was, gaf dat me niet genoeg voldoening. Ik wilde er wat bij doen en ging op zoek naar vrijwilligerswerk. Ik kwam terecht bij een stichting die zich inzette voor kinderen onder de armoedegrens. Ik zat in het bestuur en organiseerde uitjes voor de gezinnen en het jaarlijkse Sinterklaasfeest en hielp mee met het inzamelen van cadeaus voor de kids. En toen wist ik dat ik ook met kinderen wilde werken.” Suriname En die wens om te werken met kinderen, trok Fleur naar Suriname. “Drie maanden heb ik vrijwilligerswerk gedaan in Suriname. Dat heeft enorm veel indruk op me gemaakt. Ik was 22 jaar en stapte alleen op het vliegtuig naar een vreemd, ver land. Daar kwam ik terecht bij een kindertehuis, waar ik de ‘mamma’ van de kinderen ontlastte door de kinderen van school te halen, activiteiten te doen, of te helpen met huiswerk. Een mooie leerzame tijd. Maar ook verdrietig. Vooral dat ik wegging was super emotioneel. Het meisje dat me de eerste weken nog vuil aankeek, huilde het hardst. Daar ging weer iemand weg. Door al deze ervaringen in vrijwilligerswerk wist ik wel zeker wat ik wilde doen: werken met kinderen én activiteiten organiseren. Ik ben toen de opleiding Leasure en Event Management gaan doen. En die combinatie met mijn eerste studie, bleek een hele goede combinatie.” Jong Westfriesland in Actie Door vrijwilligerswerk heeft Fleur ontdekt wat ze echt wil doen. “Vrijwilligerswerk heeft mij heel veel gebracht. Ik weet nu waar mijn hart ligt. Maar ik heb ook in de jaren een netwerk opgebouwd. Daarnaast geeft vrijwilligerswerk me echt plezier. Je kunt doen wat je zelf leuk vindt, maar je helpt ook anderen. Vooral jongeren denken dat als je vrijwilligerswerk doet, je eraan vastzit. Dat is niet zo. Je kunt ook af en toe vrijwilligerswerk doen. En je kiest zelf wat je doet. Met Jong Westfriesland in Actie willen we jongeren laten zien dat je met vrijwilligerswerk niet alleen iets voor de maatschappij kunt betekenen. Je ontdekt ook je passie en talenten én je werkt aan je persoonlijke ontwikkeling. En ik kan het weten…”

Haar hele leven is ze al een boekenwurm. Dus toen Ans van Dijk een oproep zag van Samenvoorlezen, op zoek naar voorlezers, wist ze meteen: dat is iets voor mij. Inmiddels heeft ze de afgelopen jaren al zo’n vijftien kinderen voorgelezen. ‘En ik lees al die kinderboeken eerst zelf. Ik moet toch weten wat ik voorlees?’ De eerste keer voorlezen kan ze zich nog goed herinneren. Samen met de begeleider van het project belde ze aan bij een gezin uit Sudan. ‘Zij ging even praten met de ouders, ik ben gaan zitten op de bank en haalde de boekjes uit mijn tas. En vanaf dat punt loopt het vanzelf: de kinderen kiezen een boekje, ik sla het open en ons avontuur begint.’ Gek op lezen Het voorlezen zit Ans in het bloed. Ze is niet alleen voorlezer voor Samenvoorlezen, ze leest ook voor bij een kinderdagverblijf en sinds kort leest ze elke woensdagochtend een verhaaltje voor aan de kleintjes in de bibliotheek in Bovenkarspel. ‘Ik ben gek op lezen, anders begin je niet aan dit vrijwilligerswerk,’ zegt Ans. ‘Mensen die geen tijd hebben om te lezen? Daar snap ik niks van, daar heb ik altijd tijd voor. Ik lees alles wat los en vast zit, al van jongs af aan. Niet alleen romans, maar ook boeken over tuinieren en over reizen. En kinderboeken, want om het goed voor te lezen, moet ik een boek natuurlijk wel kennen.’ Voorleestrucs Inmiddels heeft Ans goeie voorleestrucs. Ze begint altijd met prentenboeken, liefst met zo weinig mogelijk tekst. ‘Dan kunnen vader en moeder in hun eigen taal ook met dat boekje aan de slag.’ Kleine kinderen hebben maar een korte aandachtspanne, dat weet Ans heel goed. ‘Een uur voorlezen is voor jonge kinderen gauw te lang. We doen dan ook spelletjes. Ik neem bijvoorbeeld memory-kaartjes mee, en dan vraag ik of ze de olifant willen pakken, of de kever. En zo oefenen we toch het Nederlands een beetje.’ En ze betrekt de kinderen bij het voorlezen, bijvoorbeeld door ze een rol te laten spelen bij het verhaal. Bij één boek heeft ze vingerpoppetjes, waar de kinderen tijdens het lezen mee kunnen spelen. Van de Gruffalo heeft ze een jubileumuitgave gekocht. ‘De kaft vouw je uit tot een theater, zo kun je het verhaal van de Gruffalo naspelen. Kinderen vinden het prachtig, dat heb ik bij het kinderdagverblijf uitgeprobeerd. Als ik zo’n mooi boek zie in de boekenwinkel, kan ik het niet laten liggen!’ Voor grotere kinderen kiest ze andere boeken. ‘Ik kijk naar het leesniveau, dat wordt ook op boeken aangegeven. Maar na leesniveau AVI 5 houdt dat een beetje op. Dan bepalen we gewoon samen welk boek leuk is om te lezen. Liever iets met grotere letters, dat leest makkelijker. Een meisje van tien, waar ik nu al jaren voorlees, wil beginnen aan het Dagboek van een Muts. Nog nooit van gehoord, maar het lijkt me erg leuk.’ Corona: slim zijn Door de corona-maatregelen moet Ans afstand houden van de grote kinderen die ze voorleest. Hoe moet dat nou, als je niet samen in het boek kunt bladeren? Daar heeft Ans iets op gevonden. ‘Ik leen bij de bibliotheek twee exemplaren van hetzelfde boek. Dan zitten we tegenover elkaar aan tafel, met voldoende afstand, en lezen we in hetzelfde boek. Lezen we toch samen, maar dan op afstand!’ Kinderen uit alle windstreken Ze was de afgelopen jaren voorlees-Ans voor kinderen uit alle windstreken. ‘Sri Lanka, Sudan, Turkije, Polen, Eritrea, Irak en Iran,’ somt ze op. Dat contact met andere culturen is voor Ans een bonus van haar werk. ‘Ik ben al eens bij mensen uitgenodigd om te blijven eten, heel bijzonder. Het leren kennen van andere culturen vind ik een verrijking.’ Dat niet iedereen dat zo ziet, vindt ze lastig. ‘Een gezin waar ik heb voorgelezen, is weggepest uit hun huis door mensen die niet wilden dat er buitenlanders woonden. Om heel verdrietig van te worden. De mensen waren doodsbang. Ze wonen nu ergens anders, het gaat goed met ze, maar ik schaam me ervoor dat dit in Nederland, bij mij in de buurt, gewoon kan gebeuren.’ Wie leest wie voor? Voorlezen is heel goed voor de taalontwikkeling, zeker voor kinderen die een andere moedertaal spreken. Zo heeft het voorlezen ook effect op grotere kinderen, en zelfs de ouders pikken er wat van op. ‘Eigenlijk is het niet echt voorlezen, maar samen lezen. Ik lees en de kinderen lezen met me mee. Daar steken ze veel van op. Een meisje waar ik al jaren voorlees, heeft nu een ‘goed’ op haar rapport voor Nederlands. Daar ben ik heel trots op. Een vriendinnetje van een van de voorleeskinderen zei: voorlezen is toch voor baby’s? Zeker niet, zei ik. We lezen toch samen? En later als ik oud ben, kunnen jullie mij voorlezen.’

Nederlands is echt niet zo makkelijk onder de knie te krijgen, als het niet je moedertaal is. Het verschil tussen ‘de’ en ‘het’ is lastig, net als de woordvolgorde en de d’s en de t’s. En dan de uitspraak! Onmogelijk! Vraag maar aan Anke Eenkoren (55), die elke week Nederlandse les geeft aan Slawomir Kulesza uit Polen. ‘De videolessen die we tijdens corona zijn begonnen, bevallen goed. Daar gaan we gewoon mee door.’ Slawomir Kulesza wil zich graag doorontwikkelen op zijn werk, maar dan moet zijn Nederlandse taalbeheersing een stuk beter worden. Dus zocht hij een taalmaatje via Vrijwilligerspunt Westfriesland, en dat werd Anke. ‘We spreken elkaar elke week, soms overdag en soms ’s avonds, afhankelijk van zijn werkschema want hij werkt in de ploegendienst. Dan kletsen we eerst wat over hoe het gaat en wat er de afgelopen week is gebeurd, en daarna gaan we aan de studie. Eerst werkten we met materiaal van internet, maar nu nemen we vooral het huiswerk door van zijn vrouw. Zij heeft Nederlandse les aan het ROC Horizon college, en de lesmaterialen waar zij mee naar huis komt, zijn ook het uitgangspunt voor onze lessen.’ Nederlandse uitspraak Lastig, die Nederlandse taal, dat merkt Anke zelf ook. ‘Mijn Nederlands is goed, maar soms merk ik toch dat bepaalde dingen niet zo eenvoudig uit te leggen zijn. Waarom schuiven we soms met de volgorde van woorden? En hoe zit het met een hulpwerkwoord en een voltooid deelwoord? Dat vindt Slawomir erg lastig, en het is niet altijd eenvoudig uit te leggen omdat het voor mij zo logisch is.’ De komende tijd besteedt ze in de lessen aandacht aan de Nederlandse uitspraak. ‘Bij Vrijwilligerspunt heb ik om ondersteuning gevraagd, want ik wil graag weten hoe ik dat goed in de lessen kan verwerken. Binnenkort gaan we er keihard mee aan de slag.’ Digitale lessen Anke combineert het vrijwilligerswerk als Taalmaatje met haar drukke baan als projectmanager bij gemeenten. Videobellen via een programma als Teams is voor haar de normaalste zaak van de wereld. ‘Ik kan het iedereen aanraden, voor taallessen zoals dit is het ideaal. Slawomir en ik kennen elkaar alleen digitaal! Doordat we de lessen op deze manier doen, kost het echt niet meer dan een half uur per week. Ik kan het makkelijk in mijn werkschema voegen, en Slawomir ook. We gaan hier na corona gewoon mee door op deze manier.’ Word ook Taalvrijwilliger Wil jij ook anderen helpen die moeite hebben met de Nederlandse taal? Dit kunnen volwassenen of kinderen zijn, anderstalig of Nederlandstalig, mensen die vooral willen spreken of mensen die graag beter willen lezen en schrijven. Vrijwilligerspunt heeft verschillende projecten die ondersteuning bieden op het gebied van taal en kan op wisselende momenten bij al deze projecten vrijwilligers gebruiken. Bijvoorbeeld als Taalmaatje, net als Anke! Wil je liever een groep lesgeven? Of samen met andere taalvrijwilligers helpen? Dat kan ook! Wil jij ook ‘es gewoon vrijwillig doen’? Laat het Vrijwilligerspunt Westfriesland weten door een mail te sturen naar [email protected] of te bellen naar 0229-216499. Je kunt je ook direct aanmelden via deze campagnepagina .