Thijs zorgt voor duizenden kuikens en kippen

Elke week naar de dagbesteding? Een ziekenhuisafspraak? Naar het winkelcentrum, of op bezoek bij familie? De vrijwilligers van de Opbelbus in Alkmaar maken dat mogelijk voor mensen voor wie het openbaar vervoer geen optie is. Al 42 jaar zorgen ze ervoor dat mensen op tijd, veilig en gezellig binnen Alkmaar en directe omgeving worden vervoerd, vertelt chauffeur Marianne. ‘Ik weet uit ervaring hoeveel verschil we met dit werk maken.’ Vrijwilligerswerk doen, het moet maar net op je pad komen. Voor Opbelbus-chauffeur Marianne Lover was dat geen vanzelfsprekende stap. ‘Ik keek soms kritisch naar vrijwilligerswerk, vooral als het werk van betaalde krachten overbodig maakt. En wil je iemand helpen, dan help je iemand, dat hoeft allemaal niet zo officieel.’ Toen haar man ziek werd, moest ze haar mening herzien. ‘Hij ging jarenlang naar een dagbesteding in Alkmaar. De Opbelbus haalde en bracht hem daar twee keer per week naartoe. Ik wist dat er goed voor hem werd gezorgd, dus ik kon met een gerust hart leuke dingen doen met mijn zus. Dat heeft me door alles heen geholpen.’ Vaste gezichten Marianne: ‘Ik beloofde mijn man: als jij gaat hemelen, ga ik dit werk doen.’ Dat is bijna vier jaar geleden. Nu rijdt ze twee keer per week rond in de bus, voornamelijk naar vaste bestemmingen, bijvoorbeeld om mensen naar de dagopvang te brengen. ‘Het is belangrijk dat zij steeds dezelfde chauffeur hebben. Vier of vijf passagiers breng ik weg, en later haal ik ze weer op. Met veel plezier en alle aandacht. Lukt het niet om de gordel om te doen? Dan help ik een handje.’ Sowieso let Marianne goed op de passagiers, net als haar collega’s. ‘Dat is het verschil met een gewone taxi. Is er een arm nodig? Dan lopen we natuurlijk even mee. Als we mensen thuisbrengen, checken we ook of ze veilig en wel binnen zijn. Ik zag laatst een mevrouw aarzelen op de stoep, ze moest oversteken om bij de bus te komen. Ik heb haar geholpen, en ik merkte dat ze slechtziend is en dat ze onzeker wordt als ze de straat moet oversteken. Voortaan parkeren we op een andere plek, dat is makkelijker voor haar. Iets kleins, maar daar letten wij op.’ Chauffeurs welkom De Opbelbus kan nieuwe chauffeurs gebruiken. De organisatie heeft namelijk als afspraak dat, hoe goed iemand ook rijdt, het werken als chauffeur ophoudt als je tachtig bent. Nieuwe chauffeurs krijgen een inwerkperiode. Eerst rijden ze een paar keer mee, daarna wordt gekeken of ze zich prettig voelen achter het stuur van een bus. 'We leggen ook de huisregels uit’, zegt Marianne. 'En we rijden samen door de stad, langs adressen waar we vaak komen.' De bus heeft een speciale ontheffing, waarmee ook plekken in de binnenstad waar auto’s niet mogen komen, toch bereikbaar zijn. Airco aan, muziek aan, gezellig Marianne is een van de weinige vrouwelijke chauffeurs. ‘Vrouwen kunnen dit net zo goed. Zwaar tillen is niet nodig, we vervoeren geen rolstoelgebruikers, soms mensen met een rollator. De planning zorgt ervoor dat de lijst met ritten goed is geregeld. In de bus zit een navigatiesysteem en een handsfree telefoon, zodat je contact hebt met de andere chauffeurs en met kantoor. Airco aan, muziek aan, gezellig kletsen onderweg met de passagiers: dit is prachtig vrijwilligerswerk. Wie komt ons team versterken?’

Ik ben Sladjana Dimitrijevic (75), kom uit Servië en heb daar de lerarenopleiding afgerond. Op mijn 21ste kwam ik naar Nederland om te werken bij een chocoladefabriek in Alkmaar en als docent Eigen Taal en Cultuur. Daarnaast heb ik taalcursussen georganiseerd voor Nederlanders die met vakantie gingen naar Servië en heb ook een volksdansgroep en zanggroep opgezet. Toen de oorlog in 1990 uitbrak was ik heel teleurgesteld en ben ik hiermee gestopt. Maar ik bleef niet stilzitten. Het is fijn om bij Mare Nostrum te werken Tijdens mijn betaald werk als sociaal-cultureel werkster was ik coördinator en projectontwikkelaar. Toen ik met pensioen ging zocht ik vrijwilligerswerk dat bij mij paste en las op de website van het wijkcentrum Mare Nostrum dat ze een vrijwilliger zochten. De beroepskracht die daar zat zag wat ik kon en vroeg me om het Odensehuis op te zetten. Ik zei gelijk ja, omdat ik mijn kennis en ervaring heel goed kon gebruiken bij het opzetten van dit project. Ik ben gelijk aan de slag gegaan als de vrijwillige coördinator. Het Odensehuis is een ontmoetingsplek voor mensen met beginnende dementie en/of geheugenproblemen en hun mantelzorgers. Het doel is dat mensen met dementie zoveel mogelijk deelnemen aan het sociale leven. Inmiddels is het Odensehuis een groot succes. Het is fijn om bij Mare Nostrum te werken: ze kijken welke talenten en kennis vrijwilligers hebben en geven je de vrijheid om ermee aan de slag te gaan. Daarnaast krijgen alle vrijwilligers ondersteuning van beroepskrachten van het wijkcentrum om met plezier te kunnen werken en we worden ontzettend gewaardeerd. We hebben samen een levensboom gemaakt We praten hier niet vaak over de beperkingen van de deelnemers maar drinken samen koffie, lunchen, praten en lachen met elkaar. We sporten, zingen met een accordeonist en vieren elkaars verjaardagen. Onder begeleiding van twee vrijwillige kunstenaressen hebben we samen een levensboom gemaakt en die hangt hier aan de wand. We praatten met de deelnemers over vroeger, toen ze geen dementie hadden en in de bloei van hun leven waren, en hoe ze zich nu voelen. Dat is verbeeld in deze boom. Als de deelnemers zeggen dat ze het zo leuk vinden en het fijn vinden dat ze hier elke maandag met plezier komen, dan ben ik blij. Je ziet ze genieten en mantelzorgers zijn er ook heel blij mee. Ik krijg daar kippenvel van en veel voldoening. Ik heb nog allerlei ideeën Ik heb nog allerlei ideeën om dit verder te ontwikkelen. Ik zou bijvoorbeeld graag bijeenkomsten voor mantelzorgers opzetten, want ik merk dat zij iets willen vertellen, maar ze komen daar niet aan toe als ze hier zijn met hun persoon met dementie. Daarom wil ik peilen waaraan ze behoefte hebben en dan voor hen iets opzetten onder begeleiding van een ex-mantelzorger. Het Odensehuis draait volledig op vrijwilligers. Voor de deelnemers is het belangrijk dat ze steeds dezelfde gezichten zien, dus continuïteit is belangrijk. Wij zijn nog op zoek naar vrijwilligers die bereid zijn om van 9 tot 13.30 uur aanwezig te zijn. Je kunt aangeven hoe vaak je beschikbaar bent: elke week, elke twee of drie weken en dan roosteren we je in. We zijn elke maandag open, ook in de zomervakantie. Een vrijwilliger hoeft niet al van alles te weten, maar moet wel begaan zijn met mensen met dementie en bereid zijn om in de praktijk te leren of een cursus te doen. (Hier kun je contact opnemen.) Mijn advies aan een vrijwilliger die hier wil komen werken is: kom gewoon een paar keer langs en kijk of het bij je past. Dan kun je je talenten gebruiken en kom je met voldoening thuis. "Als vrijwilliger kan ik zelf balans aanbrengen tussen werk en privé" Bezoek de website van wijkcentrummarenostrum.nl humanitas.nl

Joey: “Ik volgde de opleiding dierverzorging en mijn droom was eigenlijk om later in een dierentuin met wilde dieren te werken. Daarom kwam ik hier stage lopen. Ik vond het meteen een prachtige plek. Na die tien weken ben ik als vrijwilliger gebleven en dat is eigenlijk nooit meer gestopt. Als ik hier ben, ben ik gewoon lekker bezig met iets wat ik ontzettend mooi vind.” Redactie en fotografie: NHD “In het begin draaide het voor mij echt om de vogels. We hebben een grote collectie, meer dan honderd vogels verdeeld over twee locaties. Een deel leeft hier rustig, andere vogels trainen we en vliegen we bijna dagelijks. Dat vind ik geweldig. Het zijn roofvogels en die blijven wilde dieren. Je moet altijd alert zijn. Dat avontuurlijke heeft me altijd getrokken.” “Maar gaandeweg ontdekte ik dat deze plek over veel meer gaat dan dieren verzorgen. We begeleiden hier mensen die om allerlei redenen vastgelopen zijn, de een komt een middag per week op bezoek, de ander vier dagen per week. Toen ik hier begon, vond ik dat eigenlijk best spannend. Ik had nog nooit echt met kwetsbare mensen gewerkt. Dit is iets heel anders. Juist dat begeleiden ben ik steeds meer gaan waarderen.” “Ik heb hier geleerd hoe belangrijk vertrouwen is. Je hoeft niet altijd met iemand in gesprek te gaan. Soms is het al genoeg dat je naast iemand staat. Dat je laat merken: ik heb vertrouwen in jou, je kunt dit. Dat kleine zetje kan iemand ontzettend helpen. Je ziet mensen binnenkomen die een roofvogel doodeng vinden. Een tijd later staan ze met de grootste arenden op hun arm. Dan zie je hoeveel zelfvertrouwen ze hebben opgebouwd. Dat vind ik misschien nog wel mooier dan het werken met de vogels zelf.” “Die vogels spelen een bijzondere rol. Ze leven in het moment. Ze voelen op de een of andere manier aan hoe jij erin zit. Als je zelf niet lekker in je vel zit en je bent met een vogel aan het trainen, dan merk je dat. Dan ga je vanzelf nadenken: hoe komt het eigenlijk dat dit niet lekker loopt? Dat klinkt misschien een beetje vreemd, maar ik ervaar dat echt zo.” “Ik weet ook hoe dat voelt, omdat ik zelf een periode heb gehad waarin het niet zo lekker met me ging. Toen werkte ik ook met roofvogels. Zodra ik daarmee bezig was, stonden alle andere gedachten stil. Je bent honderd procent met die vogel bezig. Dat moet ook, want het blijven roofdieren. Je kunt je aandacht er niet even bij verliezen. Juist doordat je zo gefocust bent, is er geen ruimte meer voor alles wat verder in je hoofd zit. Dat werkte voor mij bijna therapeutisch en eigenlijk is dat nog steeds zo. Als ik hier ben, kom ik echt tot rust.” “Misschien begrijp ik daardoor ook beter wat deelnemers ervaren. Ik ben geen therapeut en dat hoef ik ook niet te zijn. Soms merk je dat iemand graag praat en soms juist helemaal niet. Dan laat ik iemand lekker zijn gang gaan. Even met de vogels bezig zijn, kan al genoeg zijn. Dat is ook een vorm van communiceren.” “Wat ik hier heb geleerd, neem ik iedere dag mee naar mijn werk. Ik ben inmiddels afdelingshoofd bij Ranzijn Tuin & Dier. Dat had ik vroeger nooit bedacht. Mijn droom was werken met dieren, niet leidinggeven. Maar juist hier heb ik geleerd hoe je mensen begeleidt, hoe je vertrouwen geeft en hoe je verschillende persoonlijkheden benadert. Eigenlijk heb ik mijn leidinggevende kwaliteiten hier ontwikkeld.” “Ik denk dat ik altijd wel vrijwilligerswerk was blijven doen. Ik kan niet goed stilzitten. Ik werk vijf dagen per week, voetbal op zondag en ben daarnaast hier te vinden. Maar als ik eerlijk ben, heeft Wings of Change mij minstens zoveel gebracht als ik heb kunnen bijdragen als vrijwilliger. Ik dacht namelijk dat ik hier kwam voor de roofvogels. Uiteindelijk heb ik hier vooral geleerd om mensen beter te begrijpen. Ik denk dat ik hier veel meer empathie heb gekregen dan voordat ik hier binnenstapte. Dat is misschien wel het mooiste wat deze plek mij heeft gegeven.”