Mans, Paul en Dennis knappen kinderfietsen op

De vergeten begraafplaats aan het Keern, overwoekerd en vernield, is weer in ere hersteld. Dankzij Rita Lodde, die met een team vrijwilligers de plek helemaal wist op te knappen. ‘Het is een belangrijke plek. Deze oase van rust en stilte vertelt de geschiedenis van onze stad.’ Rita Lodde is genomineerd voor Vrijwilliger van het Jaar 2021 van Hoorn. Een paar jaar geleden was het kerkhof aan het Keern een onheilspellende plek. ‘Omdat er nauwelijks naar werd omgekeken, was er veel vernield en beklad met graffiti’, vertelt Rita. ‘Het onkruid stond metershoog’, vult vrijwilliger Jan Laan aan. Gebroken grafstenen, verwaarloosde paden: de begraafplaats had dringend liefde en aandacht nodig. Daarom richtte Rita samen met John Lamers en Herman Kaptein in 2019 de stichting Vrienden van de begraafplaats Keern op, die ervoor zorgt dat deze plek weer helemaal wordt opgeknapt. Organiseren en regelen Elke woensdagochtend komt een team vrijwilligers bij elkaar op de begraafplaats om alles weer netjes te krijgen. Jan Laan is een van die vrijwilligers. ‘We zijn de paden gaan herstellen en het onkruid gaan wieden’, vertelt hij. ‘En zo ontdekten we bijzondere stenen, bijvoorbeeld van mensen die in de Tweede Wereldoorlog zijn begraven.’ Rita wroet zelf niet in de aarde, maar organiseert en regelt van alles. ‘Toen kindergraven moesten worden geruimd om plek te maken voor een nieuwe weg, waartegen we vanuit Oud Hoorn geprotesteerd hebben, heeft de gemeente gelukkig een mooi monument laten maken in de vorm van een carillon. Op elke geboortedatum van de kinderen speelt dat carillon, precies om twaalf uur ’s middags, om ze toch op deze plek te blijven herdenken.’ Dankzij een geschenk van de gemeente zullen binnenkort twee klassieke Engelse banken geplaatst worden, zodat mensen rustig kunnen genieten van deze plek van herinnering en bezinning. Ontroerend Rita zet zich al jaren in voor het behoud van erfgoed in Hoorn, onder andere als secretaris voor Vereniging Oud Hoorn, lid van de werkgroep Hoorn Huizen Straten Mensen, de publicatiestichting Bas Baltus en als initiatiefnemer van ‘Verjaardag van de stad.’ De begraafplaats speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van Hoorn. ‘Hier worden geen mensen meer begraven, hooguit wordt twee keer per jaar iemand bijgezet in een familiegraf. Toch komen nog regelmatig mensen naar de begraafplaats, om aandacht te besteden aan iemand die hier is begraven. Het graf van een jongetje, verdronken in 1962, wordt nog elke week bezocht door zijn broer.’ Op een gegeven moment lag er een boeket op de begraafplaats, op een plek waar graven zijn geruimd. ‘Er zat een kaartje aan: voor onze moeder op haar verjaardag. Dan merk je dat deze begraafplaats nog leeft. Het is een plek van rust en stilte, vlakbij de binnenstad. Dat is toch bijzonder?’ Monument Inmiddels heeft een groot deel van de begraafplaats een monumentale status gekregen. En dat heeft voordelen, weet Rita. ‘De gemeente zal deze plek niet meer snel over het hoofd zien. Toen de huidige burgemeester jaren geleden de begraafplaats bezocht, schrok hij ook van de staat van onderhoud. Dat was in 2021 wel anders, toen hij op Open Monumentendag aanwezig was op de begraafplaats om het nieuwe hek te sluiten.’ Een hek sluiten? Hoe zit dat? ‘Rond de begraafplaats staat een hoge muur, die de begraafplaats aan het zicht onttrekt van voorbijgangers. Vroeger sloot een smeedijzeren hek de plaats af, en zo’n vergelijkbaar hek is weer terug. De verkeerssituatie op het Keern laat het helaas niet toe dat we dit hek als toegangspoort tot de begraafplaats kunnen gebruiken, maar voorbijgangers kunnen de begraafplaats door het hek wel zien. De poort is op 11 september officieel door de burgemeester samen met de voorzitter voor altijd gesloten met een speciaal gedicht door de stadsdichter Levi Noë.’ Levende geschiedenis Het hek is af, het carillon speelt, de banken komen eraan, de graven zijn grotendeels opgeknapt en het onkruid op de paden en tussen de graven is nu zo’n beetje weg. Is Rita zo’n beetje klaar met haar werk hier? Zeker niet. ‘We zijn bezig alle graven in kaart brengen, in een digitale database die bezoekers moeten kunnen raadplegen met een QR-code bij de poort. Op die manier kunnen mensen makkelijker vinden wie er allemaal op de begraafplaats zijn begraven en waar ze liggen. En informatieborden bij de ingang van de begraafplaats. Dan gaat de geschiedenis van deze plek écht leven.’ Nominatie Vrijwilligersprijs Rita voelt zich vereerd dat ze is genomineerd voor de Vrijwilligersprijs Hoorn, maar zelf wilde ze liever Jan Laan nomineren. Rita: "Jan is een harde werker, hij heeft oog voor het werk dat er gedaan moet worden. Bovendien is het een plezierig persoon. Hij verdient het om in het zonnetje gezet te worden.' Jan is een van die vrijwilligers die bijna elke dag op de begraafplaats te vinden is. Door omstandigheden een man van weinig woorden, maar wel met groene vingers en een indrukwekkend verhaal, dat wij dan ook graag willen delen. Benieuwd naar Jan? Lees hier zijn verhaal . Stem op Rita Vind jij dat Rita moet worden verkozen tot Vrijwilliger Hoorn 2021? Breng dan via vrijwilligersprijshoorn.nl je stem uit! Stemmen kan tot en met 9 december.

Interview? Foto’s? Dat hoeft voor Appie Azzouzi niet zo. Zijn initiatief Waal Handjes is er niet voor de show, legt hij uit. ‘Wij doen ons werk, helpen mensen in de wijk, en als zij tevreden zijn en wij ook, dan is het goed. Daar hoeven we geen applaus voor.’ Maar Appie en zijn groep jongeren zijn nou eenmaal genomineerd voor de Vrijwilligersprijs, dus even meekijken mag best. Initiatief Waal Handjes in Grote Waal is genomineerd voor Vrijwilligersorganisatie van het Jaar 2021 van Hoorn. We lopen door de wijk en de jongens wijzen overal aan wat ze hebben aangepakt en opgeknapt. De hekjes in de Siriusstraat, en de straat erachter, zijn opgeknapt door het team van Appie. In de stromende regen, vertelt een buurvrouw die naar buiten komt. ‘Het hele team ging hier aan de slag. Nieuwe tuinhekken hebben ze neergezet en ze haalden tegels uit de tuin om daar planten te zetten.’ Ze is heel tevreden over het werk van de Waal Handjes. ‘Het regende dat het goot, ze waren allemaal zeiknat. Maar ze gingen gewoon door. We zijn niet van suiker, hoorde ik ze zeggen.’ Appie knikt tevreden als hij het hoort. ‘Een hek neerzetten hadden de jongens nog nooit gedaan. Maakt niet uit, je leert het vanzelf. Staat een paal scheef, dan halen we die eruit en proberen we het opnieuw. Zo komt de handigheid vanzelf.’ Grote klussen, kleine klussen Het begon allemaal met een brief van de burgemeester. Mourad, een van de jongeren, vertelt: ‘Vorig jaar maart, toen corona begon, stuurde de Hoornse burgemeester een brief naar iedereen. Wie hulp nodig had, kon zich melden. Wij hebben die brief uitgeprint en hier in de Grote Waal huis-aan-huis rondgebracht. Aanbellen, brief geven, vertellen wat we wilden doen. Eerst dachten mensen dat we iets wilden verkopen, maar als ze begrepen wat we kwamen doen, konden ze onze hulp goed gebruiken.’ En een kopje koffie De wijk had belangstelling, het team werd gebeld voor allerlei klussen. In een jaar tijd klaarden ze bijna honderd klussen op meer dan 150 adressen. Een lampje monteren, boodschappen halen, muurtje behangen, noem maar op: ze komen. Gio hielp voor het eerst mee bij een verhuizing. ‘Een oudere meneer verhuisde naar een verzorgingstehuis, alles in zijn huis moest worden opgeruimd. Dat hebben we met z’n vijven gedaan.’ Een flinke klus, maar Gio is blij dat hij er iemand mee kon helpen. Mourad vult aan: ‘Veel mensen wonen alleen en voelen zich eenzaam. Die vinden het ook fijn als we tussen het klussen door een kopje koffie drinken en een praatje maken.’ Schop Muren met graffiti worden overgeverfd, hegjes geknipt, bloembollen geplant en onkruid gesnoeid, zelfs als de tuin net een jungle is. ‘In het begin had ik niet altijd zin om mee te helpen’, zegt Ainsley. ‘Ik ben een paar keer zomaar vertrokken, dan had ik het wel bekeken. Tot Appie een keer flink boos werd, hij vertelde me goed de waarheid. Die schop onder m’n kont had ik nodig. Voorheen hing ik de hele dag op de bank te gamen, nu ga ik mee om die klussen te doen. Hoe hij dat voor elkaar krijgt? Ik denk omdat hij zich niet boven de groep stelt, maar hij werkt gewoon mee. Hij is één van ons.’ ‘We helpen onszelf’ Zo langzamerhand is de groep 112-jongeren, zoals ze worden genoemd, veranderd in een stel vakkundige klusjesmannen. Maar dat is niet eens de voornaamste winst van het project, vertelt Mo, een van de deelnemers. ‘Wij helpen de mensen in de buurt, Appie helpt ons door ons te motiveren. En we helpen eigenlijk onszelf, door mee te doen.’ Stem op Waal Handjes Vind jij dat Waal Handjes moet worden verkozen tot Vrijwilligersorganisatie Hoorn 2021? Breng dan via vrijwilligersprijshoorn.nl je stem uit! Stemmen kan tot en met 9 december.

Elke woensdag zorgt een team vrijwilligers voor het onderhoud van de historische begraafplaats aan het Keern. Eén van die vrijwilligers is er bijna elke dag te vinden, en dat is Jan Laan. Door omstandigheden een man van weinig woorden, maar wel met groene vingers en een indrukwekkend verhaal. De begraafplaats was ernstig verwaarloosd toen Jan er voor het eerst kwam. ‘Het onkruid stond een meter hoog,’ zegt hij. Een hopeloze zaak? Niet voor Jan, hij ging met een groep vrijwilligers aan de slag. ‘Het onderhoud was slecht, er waren graven vernield en de huisjes waar gereedschap in wordt bewaard, waren beklad met graffiti. En als het er zo’n rommel is, wordt het steeds erger.’ Auto-ongeluk Jan heeft veel kennis van tuinieren. In Zwaagdijk-Oost legde hij een prachtige siertuin aan van 3.800 m2 waar jaarlijks zo'n 450 bezoekers uit binnen- en buitenland van konden genieten. Hij laat de foto’s zien, dat gaat makkelijker dan uitleggen. Want Jan heeft afasie, na een auto-ongeluk dertig jaar geleden. Een automobilist reed door rood en Jans leven veranderde volkomen. ‘Ik werkte als assistent controller bij een groot zaadbedrijf. Door de afasie kon ik mijn werk niet meer doen. De kennis is nog aanwezig, maar ik liep vast door mijn beperkte taalgebruik. Einde verhaal.’ Opsluiten Hoe moet je je uiten, als praten niet meer goed lukt? ‘Ik heb les gehad op de Wackers Kunstacademie in Amsterdam, om te proberen of dat zou werken. Helaas, dat werd het niet. Nu ben ik nog af en toe op de academie te vinden als model bij de teken- en beeldhouwlessen. Het is moeilijk om te communiceren door die afasie. Daarom sluiten sommige, vooral oudere, afasiepatiënten zich een beetje op. Het lukt mij redelijk om dat niet te doen: ik wil contact houden met anderen.’ Groene vingers De begraafplaats profiteert van het tuintalent van Jan. Elke woensdagochtend werkt hij daar met het team vrijwilligers aan het onderhoud en hij is er bijna elke dag wel even te vinden. ‘Werken in de tuin gaat goed. Ik kan alles doen en taal speelt niet zo’n grote rol. Ik ben ook vrijwilliger in het tuinproject van Wonen Plus. En ik ben penningmeester van Zwemvereniging De Bron in Grootebroek.’ Moeten de organisaties speciaal iets regelen voor Jan, ergens rekening mee houden? ‘Het duurt bij mij langer om woorden goed te interpreteren. Daardoor spreek ik in een soort telegramstijl en ik heb vaak moeite om te begrijpen wat er tegen me gezegd wordt. Ik doe mijn best om iedereen te begrijpen. Maar daar heb ik in een gesprek wel tijd voor nodig!’ Wil jij ook ‘es gewoon vrijwillig doen’? Meld je dan gelijk aan via de campagnepagina .