Richard klust in het huis

Vrijwilligerswerk kan een prachtige manier zijn om je eigen talenten te ontdekken. Zo kwam burgemeester Jeltje Hoekstra van de gemeente Enkhuizen via haar bestuurswerk voor een voetbalvereniging als twintiger in de lokale politiek terecht. En je ziet maar waar dat toe kan leiden. “Het voelt niet als werk, het voelt als zorgen voor elkaar en gezamenlijk iets voor elkaar krijgen.” Jeltje Hoekstra is de nieuwe burgemeester van Enkhuizen, begonnen in december. Als ze uit het raam kijkt van deze tijdelijke werkkamer – het gemeentehuis verhuist binnenkort naar een historisch pand in de binnenstad - dan ziet ze het al: die oude pandjes, de historische binnenstad, het Zuiderzeemuseum, de gemeente zou nergens zijn zonder al die vrijwilligers die zich inzetten om alles laten reilen en zeilen. “Dit is een gemeente met een rijk cultureel leven en veel evenementen. Of ze nou posters plakken, het verkeer regelen of activiteiten begeleiden: zonder vrijwilligers zou het onmogelijk zijn.” Wil je iets voor elkaar krijgen? Van jongs af aan doet burgemeester Hoekstra zelf ook vrijwilligerswerk – al zou ze het op die leeftijd nooit zo genoemd hebben. “Mijn ouders waren betrokken bij het verenigingsleven van het dorp waar we opgroeiden. Ik zat ook al jong in het bestuur van de ondernemersvereniging en van de plaatselijke voetbalvereniging. Ik ontdekte: als je iets gedaan wilt krijgen, moet je je daar zelf voor inspannen.” Moest de vereniging iets regelen met de gemeente, dan dook de jonge Jeltje daarin. “Ik nam contact op met de gemeenteraad, ging in fractie-overleggen uitleggen wat we wilden. En soms lukte het ook nog. Zo is als twintiger mijn belangstelling voor politiek ontstaan.” Als vrijwilliger kun je niet alleen iets bijdragen aan de samenleving, maar ook iets nieuws ontdekken van jezelf. “Vrijwilligerswerk kan mensen sterker maken. Bij een carrière-switch kun je via vrijwilligerswerk bijvoorbeeld andere werkervaring opdoen.” Mooie samenleving bouwen Ze maakte, naast haar werk in de lokale politiek, carrière bij grote verzekeraars. Maar werken voor de aandeelhouders stond haar op een bepaald moment tegen. “Het draait niet allemaal om geld en carrière maken”, zegt ze. “Een mooie, sterke samenleving bouwen vind ik veel belangrijker. Het voelt niet als werk, het voelt als zorgen voor elkaar en gezamenlijk iets voor elkaar krijgen. En juist vrijwilligerswerk is bij uitstek werk dat je doet vanuit liefde voor de samenleving. Je doet het voor elkaar en je doet het samen, dat is de succesfactor van vrijwilligerswerk.” Vrijwilligerspunt Westfriesland 40 jaar Dit jaar viert Vrijwilligerspunt Westfriesland haar 40 ste verjaardag. Iedere maand delen we een verhaal met het thema ‘vrijwilligerswerk’ van de burgemeesters van West-Friesland en organisaties en vrijwilligers die een bijzondere bijdrage leveren aan vrijwilligerswerk in de regio.

Koen Dingemans ging van een middagje schoffelen en harken naar een jaar lang vrijwilligerswerk. De 15-jarige scholier uit Hoorn deed via NLdoet vrijwilligerswerk in het Risdamhuis. Dat vond hij zo leuk, dat hij bleef hangen. En nu gaat hij vaak dammen en pimpampetten met ouderen met dementie. Koen: “Leven is de moeite waard, ook met dementie. Dat heb ik hier geleerd.” Oscar Romero, de middelbare school van Koen Dingemans, doet elk jaar mee met NLdoet, georganiseerd door Vrijwilligerspunt Westfriesland. De leerlingen kiezen waar ze een dag vrijwilligerswerk willen doen. Vorig jaar ging Koen met een paar klasgenoten aan de slag in de tuin van het Risdamhuis. “Lekker dicht bij huis”, verklaart hij zijn keuze. “En ik was wel benieuwd wat daar gebeurt. Ik was nog nooit met mensen met dementie in aanraking gekomen.” Toen de tuin was geschoffeld, al het oude blad was weggeharkt en zelfs de voorjaarsbloemen in de grond waren gezet, vroeg Koen of hij hier niet zou kunnen blijven. “De activiteitenbegeleider van het Risdamhuis vertelde me dat er veel mogelijkheden zijn voor vrijwilligers, ook als ze nog op school zitten. Ik liet mijn telefoonnummer achter en na een paar weken kon ik beginnen als vrijwilliger.” Praat maar gewoon Dat kwam niet helemaal uit de lucht vallen. Koen is geïnteresseerd in werken in de zorg, ook door het voorbeeld van zijn tante die als verpleegkundige werkt en zijn nichtje die een zorgopleiding volgt. “Dat wil ik ook. Als ik m’n examen achter de rug heb, over ruim een jaar, ga ik mbo-verpleegkunde doen. Dit vrijwilligerswerk is een goede voorbereiding. Ik leer bijvoorbeeld hoe ik met kwetsbare mensen moet omgaan. Sommige bewoners kunnen bijvoorbeeld niet goed uitleggen wat ze willen of hoe ze zich voelen. Ik heb gemerkt dat gewoon met ze praten dan het beste is. Sommige mensen doen alsof ze met een klein kind praten, maar dat is echt niet nodig.” Koen vertelt dat het werken bij het Risdamhuis hem een ander beeld heeft gegeven hoe het is om dement te zijn. “Daar denken mensen vaak negatief over: dement, in een verzorgingshuis. Maar dit is een kleinschalige woonvorm. En hoewel dementie voor familie en vrienden ingrijpend is, zie ik dat de bewoners er goed mee kunnen leven. Hier is aandacht voor elkaar, het is gewoon zoals thuis. Het leven is de moeite waard, ook met dementie.” Pimpampet of de duo-fiets Elke week komt Koen naar het Risdamhuis om activiteiten te begeleiden. “Als het wat rustiger is, ga ik met een bewoner dammen. Nu wordt het weer wat drukker, er komen meer bewoners naar de activiteiten. Dan gaan we pimpampet spelen, of we doen een balspel. En als het weer het toelaat, gaan we binnenkort met bewoners op een duo-fiets erop uit. Een uitstapje naar de kinderboerderij staat ook op de planning.” De bewoners zijn heel blij met de vrijwilligers, merkt hij. “Hun wereld is klein geworden. Sommige mensen komen bijna niet buiten het Risdamhuis. Met de activiteiten maken we de bewoners blij, hun leven wordt een beetje mooier. Daarom zou ik iedereen aanraden om ook vrijwilligerswerk te doen. Vrienden vinden het leuk dat ik dit doe, maar zelf kiezen ze voor hun bijbaantjes. Dan verdienen ze tenminste nog wat, zeggen ze. Als ik volwassenen vertel over m’n vrijwilligerswerk, zeggen ze soms dat ze ook zoiets wel willen doen.” Hij zou het iedereen aanraden om vrijwilligerswerk te doen, vooral jongeren. “Het kan een goede voorbereiding zijn op je vervolgopleiding. Maar vooral is het gewoon erg leuk.”

Vrijwilligers zijn de ruggengraat van Stede Broec: van buurtruzies sussen tot nieuwkomers helpen, ze maken samenleven écht samen. Burgemeester Ronald Wortelboer ziet dagelijks hoe vrijwilligersorganisaties het verschil maken. ‘En vergis je niet: iemand die een praatje maakt met een eenzame buur, is net zo goed vrijwilliger.’ De vrijwilligers zijn het cement én de smeerolie van Stede Broec, zegt Ronald Wortelboer. ‘Ze houden de samenleving bij elkaar, op de vrijwilligers kunnen we bouwen. En door samen de schouders ergens onder te zetten, gaat het werk sneller en makkelijker. Of het nou bardiensten zijn bij de voetbalvereniging, nieuwkomers begeleiden in het Taalhuis of als buurtbemiddelaar burenruzies sussen; vrijwilligers zijn onmisbaar.’ De burgemeester weet waar hij over praat, want jaren geleden ging hij zelf als buurtbemiddelaar de boer op. ‘Ik was toen natuurlijk nog geen burgemeester, maar werkte als mediator. En dat wilde ik ook als vrijwilliger doen. Een conflict dat jarenlang voortsleepte, kon door één gesprek worden opgelost. Indrukwekkend, toch? Toen ik in Stede Broec ging werken, heb ik direct voorgesteld om hier ook met buurtbemiddeling te gaan werken.’ Meedoen met NLdoet Tegenwoordig is in de drukke agenda van de burgemeester echt geen gaatje meer te vinden om een vrijwilligersklus op te pakken. ‘Mijn afspraken zijn ook ’s avonds, en soms in het weekend’, zegt hij. ‘Maar elk jaar in maart doen we als college mee met NLdoet. Uiteenlopende klussen zijn dat. We hebben al eens een schuur geschilderd met z’n allen en geholpen bij het bijenstation. Zo’n dagje klussen bij een organisatie in de gemeente is niet alleen leuk om te doen, je steekt er ook wat van op.’ Wie maakt het verschil? Welke vrijwilligersorganisaties maken in Stede Broec het verschil? Aan dat antwoord gaat hij zich niet wagen, zegt hij. ‘Dat wordt een lange lijst, bij veel initiatieven in deze regio zijn vrijwilligers betrokken. En als ik dan een vereniging of een persoon vergeet te noemen, doe ik ze tekort. Maar er zijn een paar mensen die ik overal tegen lijk te komen. Ze herkennen zichzelf vast als ik dit vertel: altijd vrolijk, nooit een lang gezicht, met enorm veel energie. Spontaan zetten ze zich in voor verschillende organisaties. Trouwens, vrijwilligerswerk wordt niet alleen in organisaties gedaan. Mensen die gewoon een kopje koffiedrinken met een eenzame buur, of een praatje maken als ze weten dat daar behoefte aan is, doen eigenlijk ook vrijwilligerswerk, al zullen ze dat zelf niet zo noemen. Alle mensen die omzien naar elkaar, zich betrokken voelen bij hun dorp en bij de buurt, verdienen een groot compliment. Want een samenleving, het woord zegt het al, maken we samen.’ Vrijwilligerspunt Westfriesland 40 jaar Dit jaar viert Vrijwilligerspunt Westfriesland haar 40ste verjaardag. Iedere maand delen we een verhaal met het thema ‘vrijwilligerswerk’ van de burgemeesters van West-Friesland en organisaties en vrijwilligers die een bijzondere bijdrage leveren aan vrijwilligerswerk in de regio.