‘Een samenleving maak je samen’

‘Fundament’. Pieter van Maaren, waarnemend burgemeester van gemeente Koggenland, hoeft niet lang na te denken over welk woord voor hem het belang van vrijwilligerswerk beschrijft. “Ik denk dat vrijwilligerswerk zwaar wordt onderschat. Zonder vrijwilligers staat de samenleving stil.” Burgemeester Van Maaren is als we hem spreken nog maar vijf maanden aan het werk in gemeente Koggenland. Maar het is hem direct opgevallen: veel mensen doen hier vrijwilligerswerk. “Koggenland is samengesteld uit verschillende dorpskernen", zegt hij. “En daar zetten mensen zich met hart en ziel voor in. De dorpsraden, maar ook het ouderenwerk, de kerken, de sportverenigingen: de vrijwilligers zijn van onschatbare waarde. Dat is al jaren zo, maar er verandert wel wat. De mensen die zich hun hele leven lang inzetten voor één vereniging, de mastodonten van het vrijwilligerswerk, die verdwijnen. Jongere mensen willen graag in kortere projecten meedoen.” Samen sporten De waarde van vrijwilligerswerk moet niet worden onderschat. De burgemeester ziet het in alle aspecten van de samenleving. “Vrijwilligerswerk vormt de samenleving. Neem nou jongeren op een sportvereniging. Ze zijn lekker bezig, hangen niet op straat. Door de week moeten ze trainen, in het weekend spelen ze een wedstrijd, en daarna rollen ze moe hun bed in. Bovendien leren ze samen spelen en samenwerken met allerlei mensen. Jong, oud, verschillende opleidingen, verschillende achtergronden; iedereen komt bij elkaar op de sportvereniging. En zo’n vereniging kan bestaan dankzij al die vrijwilligers die zich ervoor inzetten.” De burgemeester weet waar hij over praat. Hij heeft vier kinderen, dus hij heeft de nodige sportshirts gewassen, teams naar uitwedstrijden vervoerd en kantinediensten gedraaid. “Dat is me met de paplepel ingegoten, mijn ouders hielpen ook overal mee. Ik kom uit een klein dorp, daar is dat toch gebruikelijker. En ik zie dat dat hier in de dorpskernen ook zo is. Mensen zetten zich vanzelfsprekend voor elkaar in.” Ga bij een club! Vrijwilligerswerk kan ook een mooie manier zijn om in een nieuwe woonplaats te aarden, ziet de burgemeester. “Aan nieuwkomers in onze gemeente adviseer ik dat ook: ga bij een club, sluit je aan bij een kerk of een vereniging. Doe mee. Dan leer je de taal en de cultuur pas echt kennen.” Want laten we vooral niet uit het oog verliezen waar het in de samenleving om gaat, zegt de burgemeester. “Uiteraard zijn stenen belangrijk, plekken om te wonen, een opleiding volgen enzovoort. Maar de mensen die iets voor elkaar over hebben, maken de samenleving. En dat is bij uitstek wat vrijwilligers doen. Ze zorgen voor een spelletjesmiddag in het verzorgingstehuis, ze coachen een sportteam of bieden kinderen na schooltijd een warm welkom. Dat netwerk van vrijwilligers vormt het fundament, zonder vrijwilligers staat de samenleving stil.”

Goede vrijwilligers zijn hun gewicht in goud waard. En goede bestuursleden? Diamant, zo’n beetje. Zonnebloem Enkhuizen zoekt een paar van die diamantjes, namelijk een secretaris, een voorzitter en een algemeen bestuurslid. “We zijn een heel gezellig bestuur. Bij elke vergadering hebben we wat lekkers bij de koffie en over saaie onderwerpen vergaderen we maar kort.” Al jaren draait de Zonnebloem in Enkhuizen als een zonnetje. Een grote groep vrijwilligers is in touw om de gasten, dat zijn er zo’n driehonderd, blij te maken met bezoekjes, excursies en gezellige middagen. Een bingo, een Sinterklaasfeest, een boottochtje naar Urk of met de bus naar een muziekfestival, ze regelen het allemaal. Maar in het bestuur is stress. “We hebben een secretaris, een voorzitter en een bestuurslid nodig”, zegt scheidend voorzitter Lia Schuijt. “Het is moeilijk om nieuwe mensen te vinden. Jongere mensen hebben het te druk met hun baan, gezin en sociale contacten. En gepensioneerden willen zich niet vastleggen.” Lia moet na zestien jaar stoppen met haar bestuurswerk, dat is nou eenmaal een regel van de landelijke Zonnebloem. “Dat vind ik heel jammer. Het is zo’n leuke groep mensen en we brengen samen heel wat voor elkaar.” Met de boot naar Urk Dat kan Agaath Fluitman beamen. Zij is nu drie jaar penningmeester bij Zonnebloem Enkhuizen. “Toen ik stopte met werken, werd ik gevraagd voor deze functie. Het lijkt een beetje op mijn oude werk, ik heb altijd administratief werk gedaan. Het stelt eigenlijk niet zoveel voor: een of twee uur per week, ik kan het zelfs op vakantie in de camper doen. Soms is het wat drukker, vlak voor een evenement bijvoorbeeld.” Binnenkort staat er weer zo’n evenement op het programma: een boottocht naar Urk met een groot schip, vrijwilligers van De Zonnebloem varen gratis mee. Mensen verbinden met elkaar Het is opvallend hoeveel organisaties en mensen klaar staan om De Zonnebloem te helpen. Dat heeft vast te maken met de attente manier waarop het bestuur iedereen betrekt bij de activiteiten. “Elke sponsor krijgt een kaartje om te bedanken voor hun bijdrage”, vertelt Agaath. “Ook als het een kleine donatie is, doen we dat. En we hebben altijd aardigheidjes voor de mensen die ons helpen, zoals nu de schippers van de boot in Urk.” Lia vult aan: “We doen elk jaar een actie met cyclamen, die we cadeau krijgen van Syngenta. En onze zonnebloemplantjes, die we in het najaar uitdelen bij de supermarkt, worden ook gesponsord.” Zo verbindt de organisatie allemaal bedrijven in Enkhuizen en omgeving met De Zonnebloem, met soms een verrassing. “Een makelaar bood ons een paaslunch aan, voor 35 mensen. Hartstikke leuk, daar konden we veel mensen mee blij maken. En de plaatselijke kapper gaf een cadeaubon voor een knipbeurt weg, die hebben we verloot onder de leden. Degene die won, kon niet blijer zijn: ze kon mooi worden geknipt en geföhnd voor haar huwelijksjubileum.” Vergaderen met wat lekkers erbij Iedereen spant zich in voor De Zonnebloem, maar naar nieuwe bestuursleden moeten ze toch hard zoeken. “Zoveel werk is het niet”, zegt Agaath. “We vergaderen ongeveer zes keer per jaar. Dat zijn gezellige vergaderingen. We beginnen met koffie met wat lekkers, we sluiten af met een glaasje. Vier keer per jaar hebben we een vrijwilligersvergadering. De saaie agendapunten handelen we altijd zo snel mogelijk af. En als je onze gasten ziet genieten van onze activiteiten, weet je waar je het voor doet.” Waar moet het ideale bestuurslid aan voldoen? Dat is niet zo ingewikkeld, volgens Lia. “Man of vrouw, jong of oud, het maakt ons niet uit. Een beetje vaardig met Excel en Word is wel handig. Maar vooral: als iemand maar in Enkhuizen woont en een beetje gezellig is.” Als vrijwilliger aan de slag bij De Zonnebloem Enkhuizen? Meld je aan via de vacature op onze vacaturebank!

Urmie, kun je me helpen met deze brief? Kun je een bezwaarschrift voor me opstellen? Heb jij misschien meubels voor mij? Of een baan? Iedereen weet dat Urmie Seedorf altijd wil helpen. In 2017 richtte ze een stichting op, AyúdaMe, en nu helpen haar vrijwilligers en zij elk jaar zo’n vijfhonderd mensen. "Het is heel simpel: iemand vraagt of we kunnen helpen, en wij doen dat. Of we verwijzen ze door." Maatschappelijke organisaties en kerken uit de regio, allemaal weten ze AyúdaMe te vinden als er hulp nodig is. “En mensen bellen ook rechtstreeks, die hebben mijn nummer gekregen via vrienden of hulporganisaties. De telefoon rinkelt non stop, ook midden in de nacht word ik wel eens gebeld. Met allerlei hulpvragen, je kunt het soms zo gek niet verzinnen. Een voorbeeld is dat mensen die vanuit een opvanghuis naar een eigen woning verhuizen, hulp vragen bij het inrichten van hun huis. Zij hebben niks, krijgen een klein budget om de woning in te richten en dat is vaak al op als de vloerbedekking erin ligt. Met de spullen die wij van donateurs krijgen, maken onze vrijwilligers van een huis een thuis. Die spullen krijgen we gedoneerd van particulieren en bedrijven. Nu hebben we van een beddenzaak dertig boxspring-bedden aangeboden gekregen. De komende week gaan we die bij mensen neerzetten die dat echt goed kunnen gebruiken.” Bus maakt overuren Jammer dat de nieuwe bus van AyúdaMe niet op de foto kan, vindt Urmie. Want die bus speelt een grote rol bij het werk. “Mensen met een krap budget die via Marktplaats gratis meubels of spullen kunnen ophalen, hebben niet altijd vervoer. Dan komt onze bus met chauffeur te hulp. Hoe krijg je alle spullen naar het grof vuil? Of de meubels naar je nieuwe huis? Ja hoor, daar is de bus voor. We maken flink wat kilometers!” Sommige hulpvragen blijven Urmie verbazen. “Kun je mijn begrafenis regelen, was een keer de vraag. En dat kan. En iemand vroeg: heb je een baan voor me? Had ik toevallig net die ochtend iemand gesproken die een restaurant in het centrum van Hoorn heeft en hard op zoek was naar hulp.” Toeval bestaat niet, zegt Urmie. “Iemand heeft een koelkast nodig, een dag later krijg ik een telefoontje van een donateur die een koelkast aan ons wil geven. Dat gebeurt vaker. Mooi he?” Ontfermen En wat denk je van de maaltijdservice? De man van Urmie werkt bij een take-away-restaurant, op zondag kan hij meenemen wat niet is verkocht. Dat verdeelt Urmie in portiebakjes en op maandag brengt ze het rond. Zo helpt Stichting AyúdaMe dag in dag uit allemaal mensen, ongeveer vijfhonderd mensen per jaar. Prachtig, maar waarom doet Urmie dat? “Het is me met de paplepel ingegoten. Mijn moeder is net zo. Ze woont in Suriname en is daar ook altijd in touw om mensen te helpen. En wat je ziet, doe je na. En natuurlijk heeft het met mijn Christelijke achtergrond te maken. Heb je naasten lief, is me geleerd. Maar ik noem het liever: ontferm je over je naasten. Want liefde, dat zijn maar woorden. Door je over iemand te ontfermen, iemand echt te helpen, laat je zien wat liefde is.”