De jonge helden van Oorlogsmuseum Medemblik

SailWise in Enkhuizen organiseert van maart tot oktober actieve watersportvakanties voor mensen met een beperking. Vrijwilligers spelen daarin een sleutelrol: zij gaan mee op reis, helpen waar nodig en zorgen dat deelnemers een week lang onbezorgd kunnen genieten. Dat een weekje meebeleven ook drastische gevolgen kan hebben voor vrijwilligers, blijkt wel uit het verhaal van Ronan Brink (23) uit Oostwoud. Redactie: Paul Luiken (NHD), Fotograaf: Marcel Rob “Nou, ik ben hier eigenlijk een beetje toevallig terechtgekomen”, vertelt Ronan. “Job, de broer van een goede vriend van mij, werkt hier. Ik sprak met zijn moeder over mijn toekomst en ze zei: dit is echt iets voor jou. Je moet eens een kijkje gaan nemen.” Ronan meldde zich aan als vrijwilliger, net iets te laat in het seizoen. “Dat was eind september 2024. Ondertussen zocht ik een stageplek en toen zag ik ineens dat SailWise een stage aanbood. Dat was wel heel toevallig. Ik studeerde Business Studies in Alkmaar en ik zocht iets waar ik niet alleen marketing deed, maar van alles: communicatie, HR, organiseren. Dat kon hier. Dus ik heb een half jaar stage gelopen. Beurzen georganiseerd, social media gedaan, van alles.” Robinson Crusoe-eiland Toch was hij nog niet mee geweest op reis. “Collega’s zeiden: moet je dat niet gewoon eens doen? Dus ik ging mee met een jongerenweek op het eiland Robinson Crusoe in de Loosdrechtse Plassen. De groep bestond uit jongeren van 18 tot 29 jaar met verschillende beperkingen. Alles door elkaar. Mensen in een rolstoel, mensen die niet kunnen praten, mensen met een lichte verstandelijke beperking. In het begin vond ik het best spannend. Je komt opeens terecht in een groep jongeren met allerlei beperkingen. Dan denk je: hoe moet ik hiermee omgaan? Maar na twee dagen klikte het. Dan weet je wie iedereen is en ontstaat er een soort kampgevoel.” Zorgtaken “Ik zag wel een beetje op tegen de zorgtaken. Ik had helemaal geen ervaring in het omgaan met mensen met een beperking. Ik denk dat veel jongeren dat spannend vinden; iemand helpen met douchen of naar het toilet… Dat lijkt heel groot. Maar als je het eenmaal doet, valt het echt mee. Voor deze mensen is het de normaalste zaak van de wereld. Waarom zou jij dan moeilijk doen? Trouwens, andere vrijwilligers helpen je daarbij. Dan denk je al snel: oh, is dit alles?” Wat hem vooral bijbleef, was de sfeer. “Het voelt als een soort kamp. Overdag zeilen, ’s avonds met z’n allen eten, spelletjes doen. Voor deelnemers is het echt vakantie, maar voor mij net zo goed. Terwijl je eigenlijk gewoon aan het werk bent.” Openbaring Voor Ronan werd het weekje zeilen een openbaring. ,,Die week veranderde mijn kijk op de toekomst. Ik kreeg heel veel waardering voor hoe dergelijke mensen in het leven staan. Hoe gelukkig ze zijn. Je ziet ineens hoe normaal iedereen eigenlijk is. Dat heeft bij mij echt iets losgemaakt en ik heb besloten in de zorg te gaan werken. Ik heb dan wel economie gedaan, maar deed dat vooral omdat het me goed af ging. Ik dacht nooit: dit is mijn eindbestemming. Na deze ervaring dacht ik: dit wil ik. Ik wil social work opleiding gaan doen want ik wil begeleider worden, dus het maatschappelijk werk in. Dat geeft veel meer voldoening. Mijn omgeving begreep het meteen. Mijn moeder, vrienden, mijn vriendin, ze zeiden allemaal: dit past veel beter bij jou!” Doorbraak Dat SailWise uitstekend bij Ronan past, is nog zacht uitgedrukt: vanaf half mei gaat hij er 32 uur per week op kantoor aan de slag. “Marketing en communicatie, zo’n beetje wat ik in mijn stage ook deed. En natuurlijk ga ik deze zomer weer mee als vrijwilliger.” Of hij anderen zou aanraden om zich aan te melden? “Ja, 100% zeker. We hebben altijd vrijwilligers nodig. Het is leuk en je krijgt er heel veel voor terug. Het is echt iets wat je bijblijft. Voor mij was het een doorbraak.”

Twee jaar geleden liep Gianni Chialastri (27) vooral mee. Inmiddels vormt hij samen met Theo Viset de muzikale programmering van de Hoornse Stadsfeesten. „Theo heeft het hele festival gewoon in zijn hoofd”, zegt Gianni. „Dat vind ik echt bijzonder. Ik leer elke dag van deze ‘Mister Stadsfeesten’.” Redactie: Paul Luiken (NHD), fotograaf: Marcel Rob Gianni ("Een kwart Italiaans”) woont sinds vier jaar in Hoorn, nadat hij voor de liefde vanuit Heemskerk, via Amsterdam, deze kant op kwam. Zijn route naar een carrière was allesbehalve rechtlijnig. "Op school had ik het lastig als iets me niet interesseerde. Dan kon ik me er gewoon niet toe zetten. Ik heb daarna van alles geprobeerd en ontdekte gaandeweg waar mijn energie zit: entertainment.” Via de illusionist Nathan David rolde hij de theaterwereld in. "We deden shows, ook voor bedrijven en later mocht ik zelfs op tournee met de illusionist Hans Klok tijdens de Face the Future-tour. Daar merkte ik hoe mooi het is om iets neer te zetten voor publiek. Daar wil ik in verder.” Muziek speelde sowieso altijd een rol. "Mijn vader geeft muziekles, mijn moeder werkte met muziek in de zorg. Zelf maak ik vanaf mijn 16 e al muziek. Mijn vorige bandje Film kun je vinden op Spotify en ik heb ook twee keer zelf op de Stadsfeesten gestaan.” Van binnenuit De stap naar de Stadsfeesten kwam via een omweg. "Via mijn toenmalige vriendin leerde ik Theo Viset kennen. Op een gegeven moment vroeg hij: is programmeren iets voor jou? We zijn gaan praten en zo ben ik erin gerold.” Het eerste jaar keek hij vooral mee, inmiddels draait Gianni volwaardig mee in de programmering. "We doen het nu echt samen. Hij heeft natuurlijk die enorme ervaring, maar ik krijg steeds meer taken. Dan zegt hij: pak jij deze locatie op, regel jij het contact met de artiesten. Zo leer je het vak van binnenuit.” "Programmeren is echt veel meer dan een paar bands kiezen. Dit jaar hebben we ongeveer tweehonderd aanmeldingen. Die beluister je allemaal. Niet op basis van je eigen smaak, daar heb je niet zoveel aan. Je kijkt naar het totaal: wat past bij een locatie, wat willen we uitstralen, wat is er nieuw in Hoorn, wat werkt voor het publiek? Daarbij spelen ook praktische beperkingen een rol. Een band kan nog zo goed zijn, maar als de vraagprijs te hoog is, wordt het lastig. Het is een gratis festival, dus je moet ook naar het budget kijken. Dat maakt het soms best lastig kiezen.” Kijken naar wat werkt De mogelijkheden in de stad zelf vormen een belangrijke factor bij die afwegingen. "Je kunt niet overal alles neerzetten. Sommige plekken zijn klein, andere vragen juist om iets groots. Je moet echt kijken naar wat werkt op een locatie.” Soms leidt dat tot nieuwe ideeën. "Ik had bijvoorbeeld het idee om in de Noorderkerk met meerdere podia te werken, zodat je sneller kunt wisselen tussen artiesten. Theo zei: mooi plan, ga maar uitwerken. Dat is wel gaaf, dat je die ruimte krijgt.” Tijdens het festivalweekend gaat het werk gewoon door. "Je staat drie dagen ‘aan’. Artiesten opvangen, problemen oplossen, kijken of alles loopt zoals je bedacht hebt. En ondertussen let je op wat beter kan. We maken het hele weekend notities voor het volgende jaar.” Die verantwoordelijkheid voelt hij ook. "Als jij een band boekt, wil je dat het goed gaat. Als er iets misgaat, probeer je dat op te lossen of goed te maken. Dat hoort er ook bij.” Voor Gianni zit de beloning in het proces en het resultaat: "Je leert ontzettend veel. En het is bijzonder om iets te maken waar zoveel mensen op afkomen. Dat het dan werkt, dat mensen het naar hun zin hebben, daar doe je het voor. Ik heb zelf al eens kleinere events georganiseerd en dan ga ik ook heel ver in de details. Dingen toevoegen die misschien niet per se nodig zijn, maar wel het verschil maken. Dat het voor de artiest net even professioneler voelt.” Voorlopig blijft hij zich inzetten voor de Hoornse Stadsfeesten. "Ik vind het echt een eer om dit te mogen doen. Zeker met iemand als Theo naast me. Hij roept al jarenlang dat hij wil afbouwen, maar voorlopig leer ik nog elke dag van hem.”

Sven Post (28) uit Hoorn is vrijwilliger bij de Hoornse watertaxi. In het weekend werkt hij op het water, doordeweeks in de contentmarketing. Sven werd varend tourgids via zijn vader Ed: "Ik ging een paar keer mee om te kijken of ik het leuk vond.” Dat bleek. Ook vanwege zijn interesse voor geschiedenis: "Ik heb thuis allerlei boeken liggen over Hoorn, de Slag op de Zuiderzee, dat soort dingen. Dat sloot er mooi op aan.” Redactie: Paul Luiken (NHD), fotograaf: Jonathan Mechanicus Sinds 2024 vaart Sven zelfstandig als varend verteller op een bakdekker; een historische boot waar zo’n dertien mensen op kunnen. ,"Het lijkt simpel: varen en vertellen”, zegt hij. "Maar dat is het niet. De bakdekker is groot en log. Als je wind tegen hebt, moet je hem goed leggen, anders kan niemand je verstaan.” Drijvende baksteen De kunst van het aanleggen. "Dat was wel even wennen. Het is echt een drijvende baksteen", zegt hij. "Een sloep reageert direct. Maar dit schip is veel zwaarder, terwijl je ook nog met stroming en wind te maken hebt. Maar na een tijdje krijg je er handigheid in. Je leert trucjes. Bijvoorbeeld: eerst een lijn vastmaken en dan insturen, zodat de achterkant vanzelf tegen de kade komt.” Naast het varen is er het vertellen. Daar zat in het begin de meeste spanning. "Ik vind vertellen leuk, maar spreken in het openbaar vond ik wel spannend. Mijn eerste keer was meteen voor een grote groep uit een verzorgingshuis, met meerdere boten tegelijk. Dat was wel even aanpoten.” Barbarijse zeerovers "In het begin vertelde ik het vaste basisverhaal, een verhaal dat we klaar hebben liggen. Maar na een tijdje liet ik dat een beetje los. Ik vind het leuk om dingen uit boeken te halen en daar mijn eigen draai aan te geven. Sven vertelt vol enthousiasme over het ontstaan van Hoorn, over handel, over de Slag op de Zuiderzee. Maar ook kleine, menselijke verhalen: "Dan vertel ik bijvoorbeeld dat het Venidse vernoemd is naar Venetië. Of dat er vroeger een oud vrouwtje langs de haven ging om geld op te halen om zeelieden vrij te kopen die door Barbarijse zeerovers waren gekidnapt.” Soms weet iemand aan boord zelf ook veel te vertellen. "Dan laat ik dat gewoon gebeuren. Tenzij het echt niet klopt, je wilt wel dat mensen met het juiste verhaal naar huis gaan.” Varen en vertellen Sven ziet zijn medewerking aan de watertaxi puur als vrijwilligerswerk. "Ik doe het echt omdat ik het leuk vind. Je krijgt soms fooi, maar dat is niet belangrijk. Het gaat mij om het varen en het vertellen. Als ik klaar ben ga ik weer naar huis, simpel. Een eigen boot lijkt me niks, al dat onderhoud. Maar op deze manier is het perfect.” De watertaxi is meer dan alleen rondjes varen met een gids. "We doen ook ritjes. Naar het stadsstrand, naar Oranje Buiten. Of soms iets verder, zoals naar Volendam varen met een groep. Dan zet je mensen af, zij gaan een dagje weg en wij gaan een visje halen.” In de zomer is het druk: "In april begint het seizoen en dat loopt door tot oktober. Dan sta je elk weekend op de boot.” Dat wordt ook opgemerkt door zijn omgeving: "Alweer op vakantie geweest, vroegen collega’s dan. Maar van dat varen krijg je nou eenmaal een bruine kop; bij mooi weer blijf je smeren.” Sfeer op het water "Wat ik mooi vind op het water, is de sfeer onderling. De mensen zijn anders. Vriendelijk, geduldig. Mensen helpen elkaar. Toch heel anders dan automobilisten.” Die hulpvaardigheid heeft hij nu zelf ook: "Al in het begin kreeg ik te maken met iemand op het water met een boot waarvan de motor kapot was. Op een compleet windstille dag. Dan vaar je daarheen en sleep je zo’n iemand naar de haven. Dat doe je gewoon. Dat hoort erbij.” Die verantwoordelijkheid hoort bij het werk, ook al is het nog zo vrijwillig: "Jij bent de schipper van de boot. Mensen stellen vertrouwen in je en dat moet je waarmaken. Zeker als het weer omslaat: we kwamen een keer terug van Enkhuizen en ineens ging het hard waaien. Met kleine kinderen aan boord. Dan moet iemand de leiding nemen, anders raken de mensen in paniek. Voor die verantwoordelijkheid schrik ik niet terug.” Sven geniet van zijn job. "Het is gewoon mooi om te doen. Varen, verhalen vertellen, mensen iets meegeven over de stad. Het is echt een hobby. Ik zie me voorlopig niet stoppen.”