Alex is vrijwillige brandweerman

Fred van Bruggen was nog geen maand met pensioen, of hij had al vrijwilligerswerk gevonden dat perfect bij hem past. Elke week tuft hij op de motor van Heerhugowaard naar Medemblik, om daar in het Stoommachinemuseum rondleidingen te geven, alles te vertellen over stoommachines en zo nu en dan de boel flink op te stoken. Na een tijdje heb je al je klusjes in en om het huis wel zo’n beetje gedaan, merkte Fred. Na zijn carrière in de techniek, als medewerker binnen- en buitendienst voor een groothandel met producten voor de aandrijfindustrie, kon hij vervroegd stoppen. Maar stil zitten is niks voor hem, dus na een paar weken pensioen dacht hij: vrijwilligerswerk. ‘Ik ging kijken bij het Stoommachinemuseum, en direct dacht ik: hier pas ik wel. De techniek is prachtig, maar het contact met de mensen ook. Dat zijn nou precies de dingen die ik in mijn werk ook zo mooi vond.’ Stoken op hout Het prachtige oude gebouw, al die antieke installaties en natuurlijk de verhalen die erbij horen, ze hebben het hart van Fred gestolen. Een rondleiding? Met veel plezier! ‘Als we onder stoom zijn, zoals we dat noemen, dan stoken we deze ketels vol met hout. Vroeger ging dat met steenkool, maar dat is nu voor ons te duur. Het vuur in de vuurgang verwarmt de ketel, die gevuld is met 15.000 liter water. Dat water wordt stoom waarmee we de machines in het museum kunnen laten draaien.’ De oude machines zijn fascinerend om te bekijken. Het zijn historische hei-installaties, karn- en botermakers, scheepsmachines, baggerschepen of, uiteraard, poldergemalen. ‘Als de nood aan de man komt, kunnen wij nog inspringen om de polder droog te pompen. Een pomp zoals deze kan ongeveer 450 kubieke meter water per minuut wegpompen, dat betekent dat de ruimte waar de pomp staat in vier minuten is leeggepompt.’ Stokersdiploma Fred geeft nu regelmatig rondleidingen door het museum aan uiteenlopende groepen. Kinderen? Van harte welkom, die trakteert hij op een speciaal stokersdiploma en voorziet ze van brandstof voor de stoker, lees: een snoepje uit de trommel. En als ze het leuk vinden, kunnen ze met een miniatuur-stoommachine verschillende speelgoedautomaten in beweging zetten. ‘Toen ik hier begon, ging ik niet meteen als rondleider aan de slag’, vertelt hij. ‘Ga eerst maar eens houthakken, zeiden ze tegen me. Dus dat heb ik gedaan, de hele dag. Ook lekker, fysiek bezig zijn. Maar na een tijdje ben ik toch deze kant op gegaan. Ik vind het leuk om met mensen om te gaan, ik spreek m’n talen en ik heb het geduld om dezelfde vraag wel tien of honderd keer te beantwoorden.’ Bij het museum werken circa honderd vrijwilligers, in allerlei verschillende functies. Medewerkers bij de kassa, rondleiders en stokers zoals Fred, maar ook mensen die vooral sleutelen en zich richten op het onderhoud. ‘Sommigen vinden het heerlijk om de hele dag in een blauwe overal in de techniek te duiken’, zegt Fred. ‘Het meeste onderhoud wordt hier in huis gedaan, we hebben mazzel met vrijwilligers met zoveel technisch inzicht.’ Fred rijdt elke week op zijn motor richting Medemblik, en hij heeft geen moment spijt van zijn keuze. 'Dit is precies wat ik zocht. De machines, de verhalen, de mensen, het past helemaal bij mij.' Voor wie ook op zoek is naar vrijwilligerswerk dat écht bij hem of haar past: Vrijwilligerspunt helpt je op weg.

In augustus is het zover, en eerstejaars basisschooljuf Amber Boesveld (22) kan haast niet wachten. Al tientallen jaren organiseert Stichting Netwerk het Hoornse Huttendorp. Amber is er al sinds haar dertiende bij als vrijwilliger. "Eerst vijf jaar als groepsleidster en de laatste twee jaar als ‘koningin’ van een van de vijf ‘landen’ van het Huttendorp." Redactie Paul Luiken (NHD) Amber rolde in het vrijwilligerswerk via haar broer. "Hij zat al bij het Huttendorp en toen ik oud genoeg was, heeft hij me ingeschreven. Ik gaf turnles en ontdekte toen al dat ik iets met kinderen wilde doen. Huttendorp was voor mij een manier om te kijken of dat echt bij me paste.” Leidingweekend Die eerste keer maakte indruk. "Als dertienjarige kom je binnen tussen zo’n 180 vrijwilligers. Dat is best indrukwekkend. Maar ik werd goed opgevangen. Zoals iedere nieuwe vrijwilliger hier goed wordt opgevangen. Tijdens het leidingweekend wordt de basis gelegd. Op zaterdag leer je elkaar kennen en doe je een zeskamp. Op zondag zijn er workshops, bijvoorbeeld over hoe je met kinderen omgaat of wat je doet als er iets misgaat. Want voor die kinderen ben je straks eventjes een plaatsvervangende ouder, bij ze thuis ben je het gesprek aan tafel. Dat brengt nogal wat verantwoordelijkheid met zich mee." De populariteit van het huttendorp blijft groeien. "De inschrijvingen voor het Huttendorp begin april gingen zo hard, binnen no time zaten we vol en hadden we ook een volle wachtlijst: in totaal zo’n 850 kinderen. Dat zegt genoeg. Ook qua vrijwilligers loopt het storm. "Het Huttendorp is een begrip. Daar wil je gewoon deel van uitmaken. Omdat het overdag met de kinderen een groot feest is, maar ’s avonds organiseren we met de vrijwilligers ook van alles. Lasergamen, spelletjes, zwemmen in de Waterhoorn. De meesten van ons logeren dan in Manifesto, lekker dichtbij." Koningin De promotie van groepslid naar koningin was een hele stap. "Het is wel vrijwilligerswerk, maar ik heb toch echt moeten solliciteren. Ik zocht een nieuwe uitdaging. Niet langer alleen met kinderen werken, maar nu ook leiding geven aan vrijwilligers. In de gesprekken ging het veel over hoe je een groep aanstuurt en hoe je iedereen meeneemt. Die ervaring neem ik ook mee in mijn baan als juf op Groep 5 van de Jozefschool in Blokker." Het vrijwilligerswerk vraagt veel tijd. "Je bent ongeveer tien dagen heel intensief bezig, van opbouwen tot afbreken. Dat is een groot deel van je vakantie. En omdat ik ook een deel van het programma organiseer, ben ik er nog wel meer tijd aan kwijt. Maar je krijgt er zo ontzettend veel voor terug: vriendschappen, gezelligheid en een week die je niet vergeet. We zeggen altijd: je krijgt geen geld, maar wel een hele grote vriendengroep. Je ziet elkaar ook buiten het huttendorp. Het is echt een community." Ieder kind is gelijk Wat Amber het meest aan het hart ligt, zijn de kinderen zelf. "Je hebt kinderen uit allerlei wijken en scholen. Vijf dagen zijn alle kinderen gelijk. In die dagen worden het echt vrienden. Dat vind ik het mooiste om te zien. Je bent belangrijk voor ze. Je bent een week lang een vast gezicht. Kinderen herkennen je later op straat, soms jaren later nog. Dan roepen ze: hé, jij bent van Geel!" Volgens Amber vervagen verschillen tijdens het huttendorp. "Iedereen bouwt met hetzelfde materiaal. Als iemand iets niet heeft, lossen we dat op. Iedereen hoort erbij." Het hoogtepunt komt aan het einde van de week. "Op vrijdag doen we nog één keer de yell met alle kinderen. Die leren ze aan het begin van de week. Dan sta je daar en hoor je ze keihard schreeuwen, terwijl hun ouders ze opwachten. Dat is echt een kippenvelmomentje. Het moment dat je beseft wat je samen hebt gedaan. Je hebt in een week iets hebt opgebouwd. Dat maakt het afscheid altijd een beetje emotioneel."

Marieke en Hidde Meisner vormen het kloppend bestuurshart van het Hoorns Harmonie Orkest. Zij is secretaris, hij voorzitter. En dat terwijl ze pas 25 en 24 jaar oud zijn. "Muziek kregen we thuis met de paplepel ingegoten”, begint Marieke Meisner. "Onze ouders speelden allebei al bij het orkest, net als mijn broertje, zusjes en opa en oma. Het hoorde er bij ons thuis gewoon altijd bij.” Redactie: Paul Luiken (NHD), fotografie Marcel Rob (NHD) Marieke speelt dwarsfluit. Hidde koos voor de trompet. "Via onze ouders Jeroen en Suzanne zijn we bij het orkest terechtgekomen”, vertelt hij, "die hebben elkaar daar zelfs leren kennen.” Bestuurlijke verantwoordelijkheid Het Hoorns Harmonie Orkest bestaat dit jaar zestig jaar en telt zo’n dertig leden. De jongste muzikant is 19, de oudste tachtig-plus. Marieke: "We hebben zelfs leden die al zestig jaar lid zijn. Die hebben de oprichting nog meegemaakt.” Broer en zus werken beiden in het basisonderwijs. Muziek doen ze ernaast, al mag je dat begrip ruim nemen. Want behalve spelen, dragen broer en zus ook bestuurlijke verantwoordelijkheid. Zo is Marieke sinds 2022 secretaris van het orkest. "Dat begon klein”, legt Marieke uit. "Muziekbladen vouwen, helpen bij dingen regelen. Mijn vader zat ook in het bestuur, dus we kregen daar veel van mee. En op een gegeven moment zei vroeg hij: 'kun jij af en toe wat mailtjes sturen?' Zo ben ik eigenlijk gewoon in de rol van secretaris gegroeid.” Notenkraker Marieke verzorgt als secretaris de communicatie binnen de vereniging. "Ik hou leden op de hoogte, maak agenda’s, notuleer en help bij het organiseren van concerten. We hebben ook een eigen gebouw, de Notenkraker in Hoorn, daar komt ook nog van alles bij kijken.” Bij Hidde was de sprong groter. Toen vader Jeroen vorig jaar als voorzitter stopte, werd de leden gevraagd wie hem wilde opvolgen. Toen daar geen antwoord op kwam, mochten de leden namen opschrijven van mensen die wellicht in aanmerking kwamen. "Uiteindelijk kwam mijn naam naar voren”, zegt hij. Marieke: "Dat ging dus heel democratisch, hoor. Iedereen mocht namen opschrijven.” Hidde: "Geen vriendjespolitiek, of zo”. Leren door te doen Voorzitter op je 24ste, dat is nogal wat. Hidde: "Je bent verantwoordelijk voor een vereniging, onderhoudt contacten met de gemeente en locaties waar je optreedt en probeert richting te geven. Of dat makkelijk gaat? Nou, ik merk echt wel dat ik nog dingen moet leren. Maar dat kan alleen door het te doen. Soms loopt iets niet zoals je had bedacht. Dan moet je flexibel zijn. Gelukkig sta ik er niet alleen voor. Mijn vader is een soort klankbord. En Marieke ook. Als ik ergens over twijfel, bel ik haar gewoon.” Sociale club Wat het orkest volgens hen bijzonder maakt, is vooral de sfeer. "Het draait niet alleen om perfect spelen”, zegt Marieke. "Natuurlijk wil je mooie muziek maken, maar het gaat ook om gezelligheid en sociale samenhang.” Hidde: "Het is gewoon een hele sociale club. Iedereen helpt mee. De een maakt schoon, de ander zet koffie, weer anderen organiseren activiteiten.” Dat alles samenkomt, spelen én organiseren, merken ze vooral tijdens grote concerten. Het HHO & Friends-concert in april in de Oosterkerk staat beiden vers in het geheugen. "Daar speelden we samen met gastmuzikanten in ons eigen orkest, een brassband, een koor én zangers uit een band. Met zo’n zeventig muzikanten op één podium”, vertelt Hidde. "Onderweg waren er best wat struikelblokken. Niet alles ging lukte meteen. Je bent bezig met repetities, afspraken, muzikanten, dingen die geregeld moeten worden. Dan denk je soms: komt dit allemaal wel goed?” Juist daarom voelde het concert voor hem als een soort beloning. "Tijdens de laatste repetitie vóór het concert vielen ineens alle puzzelstukjes op hun plek. Toen dacht ik: yes, het is gelukt. We zijn er.” Harry Potter Marieke haakt in: "Voor een concert heb je altijd wel een beetje spanning. Heb ik iedereen wel benaderd? Is alles geregeld? Maar als je dan ziet dat het publiek geniet en alles samenkomt, dan ben je echt trots.” Hidde: "Dat is het mooie van zo’n vereniging. Je werkt er met elkaar maanden naartoe. En uiteindelijk zit iedereen daar: jong, oud, muzikanten, vrijwilligers, publiek. Dan zie je ineens waar je het voor doet. In november volgt het volgende grote project: het jubileumconcert van het zestigjarige orkest. Het thema wordt magie, met onder meer muziek uit Harry Potter.” Wat ze leeftijdgenoten willen meegeven die vrijwilligerswerk overwegen, of zelfs een bestuursfunctie? Hidde: „Het lijkt spannender dan het is. Je staat er nooit alleen voor, je doet het samen." "En je haalt er veel voldoening uit”, vult Marieke aan. "Je zorgt er met elkaar voor dat mensen plezier kunnen maken. Dat is gewoon mooi om te zien, dat jij daar een bijdrage aan hebt kunnen leveren.”