Ton rijdt met aandacht en plezier

Ze was kleuterjuf, ze is nu voorleesheld: Liesbeth van Eik heeft al vier gezinnen de liefde voor kinderboeken bijgebracht. ‘Ik lees niet alleen maar voor,’ zegt Liesbeth. ‘Ik doe ook taalspelletjes en zing liedjes met de kinderen.’ Het project Samenvoorlezen van Vrijwilligerspunt Westfriesland koppelt voorlezers aan gezinnen met kinderen die een taalachterstand hebben. Twintig weken lang gaat de voorlezer een uurtje per week bij het gezin thuis voorlezen. Door samen te gaan lezen, maakt de taalontwikkeling van de kinderen, die vaak Nederlands als tweede taal leren, een grote sprong. Dat merkt Liesbeth van Eik tenminste in de vier gezinnen waar ze heeft voorgelezen. ‘In elk gezin waren meerdere kinderen, die allemaal mee wilden doen met het voorlezen. Gezellig, de kleinste op schoot en de rest ernaast, boek open en daar begint het avontuur.’ Televisie uit, boek open Liesbeth heeft altijd gewerkt als onderwijzeres bij de kleuters. Daarom weet ze heel goed hoe ze het voorlezen leuk kan maken en de kinderen erbij kan betrekken. ‘Het is handig als je wat regels kunt afspreken met elkaar, maar dat kan natuurlijk niet als je nog maar net bij een gezin over de vloer komt. Pas na een paar weken kun je vragen of de televisie uit mag tijdens het voorlezen. En proberen of de kinderen op de bank kunnen blijven zitten, ook al lukt dat niet altijd.’ Ze weet ook dat vooral de kleintjes maar een korte aandachtsboog hebben. Dan is een uur lang voorlezen te lang. ‘Ik wissel dat af met taalspelletjes. Of we zingen samen liedjes. Daar leer je ook goed Nederlands van.’ Zo weet ze zelfs verlegen kinderen uit hun tent te lokken. ‘Ik las voor bij een gezin waar het jongste niks zei. Ze lachte wel, ze wilde graag naar het voorlezen luisteren maar ze bleef helemaal stil. Ja, als dat kindje dan met een geheugenspelletje na een paar weken toch zomaar wat zegt, vind ik dat prachtig.’ Samen lezen Tip van Liesbeth voor andere voorlezers: kies plaatjesboeken. ‘Je hebt van die zoekboeken, waar op elke pagina van alles gebeurt. Met kleine kinderen kun je samen kijken of ze de kat op de afbeelding zien, of waar Waldo is. Grotere kinderen verzinnen hele verhalen gebaseerd op de plaatjes.’ Pas ontdekte Liesbeth de zogenaamde Samenlezers. ‘Een van de kinderen die ik nu voorlees, vindt dat geweldig. Om en om lezen we een stukje, de tekst die ik lees staat in het groen en haar zinnen zijn in het blauw. Die boeken halen we in de bibliotheek.’ Want dat hoort ook bij de voorleeslessen van Liesbeth: een bezoekje aan de bieb. ‘De drempel om de bibliotheek te bezoeken kan best hoog zijn. Ik leg aan de ouders en kinderen uit hoe het werkt met boeken uitlenen, zodat mensen daarna zelf boeken kunnen uitzoeken en meenemen. Een app op je telefoon stuurt herinneringen als de boeken moeten worden ingeleverd, handig. De kinderen duiken meestal meteen op de kleurplaten en ze zoeken boeken uit die we al een keer hebben gelezen. We zoeken dan samen naar boeken die net zo leuk zijn, maar die we nog niet kennen. Dat houdt het spannend.’ Diploma Aan het einde krijgen de kinderen een voorleesdiploma. Daar zijn ze ontzettend trots op. En dan: door naar het volgende gezin. ‘De gezinnen vinden het jammer dat ik vertrek. Vraag maar opnieuw aan bij Samenvoorlezen, zeg ik dan. Misschien kom ik nog een keertje.’

Als een van de jongste deelnemers ooit, begon Eva Botman vorig jaar als 13-jarige haar Maatschappelijke Diensttijd (MDT) bij Stichting Merakel. In juni dit jaar rondde ze haar MDT-traject af met een erkend Europees Certificaat. Eva: “Ik word echt heel blij van vrijwilligerswerk. De dankbaarheid die ze uitspraken en toonden voor mijn aanwezigheid en werk dat ik gedaan heb, heeft me echt een heel goed gevoel gegeven.” MDT is voor jongeren van 13 tot 30 jaar. Bij het MDT-project zet je je vrijwillig in voor een maatschappelijke organisatie. Je doet niet alleen iets voor een ander, maar je ontwikkelt ook jezelf, vergroot je netwerk en werkt aan je cv. Fleur Neefjes, projectleider bij Jong Westfriesland in Actie van Vrijwilligerspunt: “Eva zat toen nog in klas 3 van het gymnasium en had geen idee voor welk vakkenpakket ze het jaar erop moest kiezen. En al helemaal niet wat ze later voor beroep wilde uitoefenen. Wel wist ze dat ze graag anderen helpt." Meer zelfvertrouwen Eva kwam bij Jong Westfriesland in Actie terecht en Fleur vond een MDT-plek voor haar bij Stichting Merakel, een zorglocatie voor kinderen en volwassenen met een verstandelijke beperking. Fleur: "Iedere zaterdag deed ze verschillende activiteiten met de kinderen, zoals spelletjes en buitenactiviteiten. Ook hielp ze het personeel met kleine (huishoudelijke) klusjes. Mijn contactpersoon bij Merakel vertelde dat ze duidelijk groei zag bij Eva; ‘Ze kreeg steeds meer zelfvertrouwen en werd assertiever. We hoefden haar vaak niet eens te zeggen wat ze kon doen; dat zag ze zelf en ze werd steeds zelfstandiger.’” Keuzes voor de toekomst Het MDT-traject heeft Eva nog veel meer gebracht: “Mijn netwerk is enorm gegroeid. Niet alleen doordat ik bij Merakel veel mensen heb leren kennen, maar ook andere jongeren die een MDT-traject volgden. Jong Westfriesland in Actie organiseert namelijk geregeld trainingen om onszelf nog beter te ontwikkelen en dan kom je met andere MDT’ers samen. Heel leerzaam, want ook van elkaars ervaringen kun je veel leren! Door MDT wist ik ook wat voor vakkenpakket ik moest kiezen en ik weet al dat ik in ieder geval de zorg of hulpverlening in wil. Ik ben echt heel blij dat ik dit gedaan heb en zou het iedereen aanraden. Zeker als je net als ik nog niet weet wat je wilt worden, of jezelf wilt ontwikkelen. Ik ben een stuk zelfverzekerder geworden en kijk terug op een superleuke en waardevolle ervaring.”

In een opwelling meldt Astrid (64) zich aan als vrijwilliger bij Vrijwilligerspunt Westfriesland, om met Ans (87) regelmatig een rondje met de rolstoel te gaan lopen. Naar de markt, naar de stad, even een rondje om… ze hebben er zin in. Eén probleem: de rolstoel laat lang op zich wachten. ‘We hebben alvast een paar keer samen koffie gedronken, het klikt goed tussen ons.’ Hoe fijn het kan zijn om af en toe een rondje buiten te maken met de rolstoel, dat wist vrijwilliger Astrid Kruijer al via haar moeder. ‘Zij is ook op leeftijd en ik weet hoe ze ervan geniet als we samen naar buiten kunnen. Dus toen ik op de website van Vrijwilligerspunt las dat ze in Enkhuizen iemand zochten om met een oudere dame te gaan wandelen, heb ik me in een opwelling aangemeld. Ik ben een doener en graag in beweging, dus samen wandelen leek me leuk.’ Goeie klik Kleine hindernis: die rolstoel. Die is aangevraagd, maar laat maanden op zich wachten. ‘Ans kan zonder rolstoel niet naar buiten, dus zij zit al een jaar noodgedwongen thuis. Ongelofelijk toch?’ Terwijl ze wachten op de rolstoel, spreken Ans en Astrid alvast een paar keer af om kennis te maken. ‘We klikken goed met elkaar. Ze is slim en grappig, van oorsprong Amsterdamse. Het is leuk om met haar te kletsen, gespreksstof genoeg.’ De kroeg in Goed nieuws afgelopen week: een splinternieuwe rolstoel is bij Ans afgeleverd. Nu kan het wandelen eindelijk beginnen. Astrid: ‘Waar zullen we naartoe gaan?, vroeg ik. Ans heeft allemaal leuke ideeën: naar de markt in Bovenkarspel, een terrasje pakken in de stad, een rondje door het winkelcentrum. En ze wil graag naar de supermarkt. Haar boodschappen worden voor haar gedaan, maar het lijkt haar fijn om zelf ook langs de schappen te gaan en te kiezen waar ze trek in heeft. Gewoon even eruit.’ Samen gaan we de stad onveilig maken, grapte Astrid tegen Ans. ‘Ze reageerde direct gevat: dan gaan we ook de kroeg in!’