Ton rijdt met aandacht en plezier

In een opwelling meldt Astrid (64) zich aan als vrijwilliger bij Vrijwilligerspunt Westfriesland, om met Ans (87) regelmatig een rondje met de rolstoel te gaan lopen. Naar de markt, naar de stad, even een rondje om… ze hebben er zin in. Eén probleem: de rolstoel laat lang op zich wachten. ‘We hebben alvast een paar keer samen koffie gedronken, het klikt goed tussen ons.’ Hoe fijn het kan zijn om af en toe een rondje buiten te maken met de rolstoel, dat wist vrijwilliger Astrid Kruijer al via haar moeder. ‘Zij is ook op leeftijd en ik weet hoe ze ervan geniet als we samen naar buiten kunnen. Dus toen ik op de website van Vrijwilligerspunt las dat ze in Enkhuizen iemand zochten om met een oudere dame te gaan wandelen, heb ik me in een opwelling aangemeld. Ik ben een doener en graag in beweging, dus samen wandelen leek me leuk.’ Goeie klik Kleine hindernis: die rolstoel. Die is aangevraagd, maar laat maanden op zich wachten. ‘Ans kan zonder rolstoel niet naar buiten, dus zij zit al een jaar noodgedwongen thuis. Ongelofelijk toch?’ Terwijl ze wachten op de rolstoel, spreken Ans en Astrid alvast een paar keer af om kennis te maken. ‘We klikken goed met elkaar. Ze is slim en grappig, van oorsprong Amsterdamse. Het is leuk om met haar te kletsen, gespreksstof genoeg.’ De kroeg in Goed nieuws afgelopen week: een splinternieuwe rolstoel is bij Ans afgeleverd. Nu kan het wandelen eindelijk beginnen. Astrid: ‘Waar zullen we naartoe gaan?, vroeg ik. Ans heeft allemaal leuke ideeën: naar de markt in Bovenkarspel, een terrasje pakken in de stad, een rondje door het winkelcentrum. En ze wil graag naar de supermarkt. Haar boodschappen worden voor haar gedaan, maar het lijkt haar fijn om zelf ook langs de schappen te gaan en te kiezen waar ze trek in heeft. Gewoon even eruit.’ Samen gaan we de stad onveilig maken, grapte Astrid tegen Ans. ‘Ze reageerde direct gevat: dan gaan we ook de kroeg in!’

‘Een cappuccino en een worteltaart.’ De eerste officiële bestelling in het Nederlands is voor de Oekraïense instroomgroep een feit. Een groep van vijf Oekraïners zit samen met vijf taalvrijwilligers op het terras van Strandpaviljoen Oranje Buiten in Hoorn. ‘We hebben gisteravond tijdens de les de menukaart doorgenomen. Vandaag kunnen ze het geleerde in praktijk brengen’, vertelt Masjenka Ruiter, een van de taalvrijwilligers en eigenaresse van Oranje Buiten. Helaas zijn niet alle deelnemers erbij vandaag, maar het is een gezellige groep. Twee maanden geleden zijn Tanja, Victoria, Nica, Marina en Svitlana samen met nog twaalf vluchtelingen uit Oekraïne gestart met taalles in de instroomgroep. Iedere week komen ze op dinsdagavond bij elkaar om de beginselen van de Nederlandse taal te leren, zodat ze daarna gemakkelijker kunnen instromen bij een taalles van een taalschool. Tijdens de les worden ze verdeeld in groepjes. Masjenka: ‘Taalvrijwilliger Eva en ik doen samen een vast groepje van vier deelnemers. Het is fijn dat je het samen met een andere taalvrijwilliger doet. Zo kun je elkaar helpen. Je merkt dat een vast groepje deelnemers ook goed werkt. Je leert elkaar beter kennen, waardoor de deelnemers zich beter op hun gemak voelen. Ze helpen ook elkaar en dat is fijn, want niet iedereen heeft hetzelfde niveau binnen de groep. De ene kan bijvoorbeeld redelijk goed Engels, terwijl een ander alleen Oekraïens spreekt. Er is zelfs iemand die moeite heeft met lezen en schrijven, dus dan is het heel fijn als ze ook elkaar kunnen helpen in hun eigen taal. Komen we er toch niet uit, dan hebben we gelukkig nog de vertaalapp.’ Menukaart Gisteren had Masjenka de menukaart van Oranje Buiten meegenomen. ‘We hebben de verschillende koffies, theetjes en gebak geoefend. En ook gelijk maar de snacks zoals bitterballen en frikandellen, voor het geval we daar nog tijd voor hebben.’ Elke les is er weer een ander onderwerp. Taalvrijwilliger Anneke: ‘We hebben inmiddels de tijd en de verschillende kleuren behandeld, maar ook wat je kunt vinden in de keuken en alles wat komt kijken bij een bezoek aan de dokter.’ Masjenka vult aan: ‘Iemand van de groep voelde zich laatst niet goed en moest naar de dokter, dus toen hebben we het lied ‘Dokter Bernard’ van Bonnie St. Claire gezongen. Zo leren ze niet alleen al zingend de Nederlandse taal, maar maken we er ook een gezellige les van!’ Fietsles Dat het ook buiten de les gezellig is, bewijst deze middag. Er wordt volop gekletst en Nederlands geoefend. Nica laat weten het leuk te vinden zoveel mogelijk van Nederland en vooral Hoorn te willen leren. ‘Ik ben naar Open Monumentendag geweest en het Westfries Museum. Ik hou heel veel van kunst- en cultuur.’ Op de vraag wat de deelnemers nog willen leren, reageert Nica als eerste: ‘Fietsen! In Oekraïne heb je nauwelijks fietspaden en verkeersregels, dus fietsles zou heel goed zijn.’ Ook Tanja ziet fietsles wel zitten: ‘Ik ben met de fiets naar Oranje Buiten gekomen, maar het fietsen was wel 30 jaar geleden! Daarom was ik ook een beetje laat; ik fiets nog niet zo goed.’ Dankbaar De redenen voor de taalvrijwilligers om deze groep mensen te helpen met de Nederlandse taal zijn divers. Eva: ‘Mijn zoontje is dyslectisch, dus ik weet hoe moeilijk het is als je moeite hebt met de Nederlandse taal. Vooral voor deze groep mensen is het extra moeilijk. Ze hebben hun land moeten verlaten en dan begrijpen ze ook nog eens niets van het Nederlands. En Nederlands is ook nog eens moeilijk! Ik help ze daarom heel graag.’ Masjenka; ‘Tot twee jaar geleden had ik een drukke baan. Ik wilde dat niet meer en ben sindsdien mijn man Arnoud gaan helpen in de zaak. Ik heb nu meer vrije tijd en wilde vrijwilligerswerk erbij doen. Toen kwam ik bij Vrijwilligerspunt terecht. Ik ben super dankbaar dat ik op deze voor mij eenvoudige manier kan helpen. Ze zijn allemaal zo lief!’ Die dankbaarheid is geheel wederzijds. En wanneer dan toch die bitterballen en frikadellen op tafel komen, spreekt Victoria haar dankbaarheid uit: ‘Wij willen jullie allemaal bedanken dat jullie de tijd nemen voor ons en ons willen helpen. Daar zijn we jullie echt heel dankbaar voor!’ Een mooie afsluiting van een gezellige en leerzame middag!

Begonnen als mede-begeleider van het koffie-uurtje voor Nieuwe Nederlanders, ging Jaap Snijders al snel taalvrijwilligers en mensen met een behoefte aan taalondersteuning aan elkaar koppelen. Een fijne vrijwilligersklus waar hij samen met collega’s vrijwilligers en deelnemers begeleidt. ‘Ik ontmoet geweldige mensen en voer de mooiste gesprekken.’ Werken voor Taalhuis Westfriesland is relevant, vertelt Jaap. ‘Mensen leren beter Nederlands spreken, schrijven of lezen, en kunnen daardoor meedoen in de maatschappij. Ze kunnen kletsen met de buren, bellen met de woningbouwvereniging, dingen regelen met school, zwembad en autorijles. Kortom: ze komen uit hun isolement. Dat merkte ik al bij het koffie-uurtje, waarbij nieuwe Nederlanders kunnen aanschuiven. We gingen in gesprek over allerlei onderwerpen en soms konden we mensen begeleiden naar vrijwilligerswerk of een baan.’ Vinger aan de pols Jaap werd gevraagd om te werken bij de coördinatie van Taalhuis. Hij hield intakes met taalvrijwilligers, koppelde ze aan een deelnemer en hield vinger aan de pols bij de duo’s. ‘Na zes weken bellen we ze op, na een paar maanden nog een keer, en na een half jaar. Om te vragen of alles loopt zoals gedacht, of de klik goed is tussen vrijwilliger en de deelnemer. En soms zijn er vragen waar we bij kunnen helpen, want als Taalhuis kunnen we studiemateriaal regelen en andere praktische problemen oplossen.’ De klik zoeken, die juiste match vinden, dat is de sleutel tot succes. ‘We zoeken uit welke taalvrijwilliger bij welke deelnemer past. Soms is dat een uitdaging. Het gaat om mensen. Het gaat ons erom dat mensen hun Nederlands verbeteren, dus houden we rekening met wensen en voorkeuren van betrokkenen. En als de klik er niet is, dan gaan we gewoon verder zoeken, net zolang tot we een match hebben die wél helemaal past.’ Yes-gevoel En dat betekent: praten, praten, praten. ‘De mooiste gesprekken heb ik gevoerd. Om mensen goed te kunnen matchen, moeten ze wel een beetje met de billen bloot. Waar komen ze vandaan, wat is hun achtergrond? Een beetje mensenkennis en levenservaring helpt daar wel bij. Iedereen heeft z’n eigen verhaal en het is fijn dat ik de tijd heb om naar ze te luisteren. Een intake duurt officieel een half uur, maar vaak praten we langer. Opleiding, achtergrond, motivatie, maar ook persoonlijke zaken zoals hobby’s en sociale vaardigheden; het komt allemaal aan de orde. Vaak genoeg kom ik terug van zo’n gesprek met een echt yes-gevoel. Mensen kunnen je zo verrassen: kandidaten van twintig tot tachtig-plus en allemaal vol levenslust, dat het me aansteekt. Deelnemers die verschrikkelijk hard hun best doen om hun plek te vinden. Vluchtelingen met een gruwelijke geschiedenis, mensen die heel anders zijn dan je op het eerste gezicht zou zeggen. Dat maakt allemaal indruk op me. Vaak merk ik dat mijn eerste aanname over iemand niet klopt, dat mensen me echt kunnen verrassen.’ Petje af De afgelopen maanden was het flink aanpoten voor de vrijwilligers van Taalhuis, want een grote groep Oekraïeners in Noord-Holland wil Nederlands leren. ‘Dan moet je gaan nadenken: wie kan de lessen geven, waar is plek, wanneer komt het goed uit? Samen met de collega’s van Taalhuis gingen we aan de slag. Het was een hele klus. We komen nu in rustiger vaarwater, alles lijkt lekker te lopen.’ En dat allemaal mede dankzij de vrijwilligers. ‘Ik ben diep onder de indruk van de drive van onze vrijwilligers. Dat is echt bewonderenswaardig. Petje af!’ Opvolger gezocht Jaap stopt, hij gaat verhuizen. Vrijwilligerspunt zoekt hard naar een opvolger, en natuurlijk naar nieuwe taalvrijwilligers. Jaap wil iedereen oproepen om mee te doen: ‘Soms denken mensen dat ze het niet kunnen, omdat ze niet sterk zijn in spelling of grammatica, of omdat ze geen onderwijs-achtergrond hebben. Ik ben ook geen leraar, dat maakt niks uit. Als je taalgevoel hebt, flexibel bent en een goed gevoel voor humor hebt, dan ben je geschikt voor dit werk. Elke vrijwilliger krijgt een training van drie dagdelen, waarin je alles leert wat je nodig hebt om aan de slag te gaan. Bovendien zie ik vaak competenties en capaciteiten die mensen niet bij zichzelf vermoeden, het is mooi als ze dat ontdekken door het vrijwilligerswerk.’ Lijkt het je leuk om net als Jaap als aanspreekpunt de vrijwilligers te begeleiden? Om intakegesprekken te houden, via mail contact te houden en alle gegevens in het systeem up to date te houden? Dan is deze vrijwilligersvacature wat voor jou. We zoeken een medewerker Taalhuis voor 8 uur in de week. Zie hier de vacature voor meer info