"Vrijwilligerswerk heeft een positieve uitwerking op mijn zelfbeeld"

Regen of juist een stralende zon: Arie den Blanken pakt een vuilniszak, een ring en een grijper en gaat zwerfafval opruimen in zijn buurt. En ook Paula de Vries raapt al vier jaar zwerfafval op. Ze zijn allebei vrijwilliger bij CleanUp Hoorn, een kleine vrijwilligersorganisatie die zich inzet om Hoorn zwerfafval-vrij te krijgen. Elke tweede zaterdag van de maand komt CleanUp Hoorn bij elkaar in een wijk van Hoorn. Een man of tien, vijftien, komt helpen. Proppen, peukjes en plasticsnippers, met een ploegje rapen ze het allemaal op, vertelt Arie. “We lopen een rondje door de wijk, halen meteen een frisse neus en verzamelen al dat zwerfafval. Hoewel er statiegeld op zit, vinden we nog veel blikjes en flesjes. En verpakkingen van fastfood, dat gooien mensen uit de auto. Zo, opgeruimd staat netjes, denken ze dan, maar dan ligt het in de berm of in de bosjes.” Grijp de grijper Paula was in eerste instantie niet van plan om zwerfafval op te ruimen. “Een vriendin vroeg of ik de website en de socials wilde doen voor CleanUp Hoorn. ‘Ik ga echt niet met zo’n grijper lopen’, zei ik tegen haar. Maar toen ik een keer kwam kijken, was het zo gezellig dat ik sindsdien geen activiteit heb gemist. Dat is inmiddels zo’n vier jaar geleden.” Aan het einde van een zaterdag heeft het team zeker twintig vuilniszakken gevuld, soms zelfs meer, vertelt Arie. “Gelukkig hebben we hvc-pasjes, zodat we ze kunnen weggooien aan het einde van de dag. En soms brengen we het naar het afvaldepot van de gemeente.” Schoon water Eens in de zes weken schuiven Paula en Arie aan voor een vergadering. Arie: “We bespreken welke acties we gaan doen. En wat er verder te doen is.” Want CleanUp Hoorn laat zich ook zien bij evenementen zoals Heel Hoorn Zingt en Stereo Outdoor. Na het evenement ruimen ze het terrein op. En in de zomer zorgen ze zelfs voor sloten en grachten zonder rommel, samen met Green Clean Kayak Machine, vertelt Paula. “Dan gaan we met kano’s door de waterrijke wijken van Hoorn.” Ook delen de vrijwilligers speciale ‘peukenpockets’ uit aan rokers. “Sigarettenpeuken bevatten zoveel giftige stoffen, dat wil je echt niet in het milieu hebben”, zegt Arie. “Soms denken mensen dat ze het netjes doen als ze hun peukje in de put gooien, maar dat is nauwelijks beter. Daarom is zo’n zakje handig: kun je ze thuis weggooien en hoeven wij minder sigarettenpeukjes op te rapen.” Gebed zonder end Je zou er een beetje ontmoedigd door kunnen raken: heeft CleanUp Hoorn net een wijk helemaal spic en span, zie je er de volgende dag alweer rommel liggen. “Margreet, die de organisatie is begonnen, loopt elke dag een ronde door de Kersenboogerd”, vertelt Arie. “En ik denk niet dat ze ooit zonder zwerfvuil weer naar huis gaat. Je kunt blijven opruimen.” Gelukkig is het team vrijwilligers erg gezellig, dat maakt het werken leuk. En omstanders reageren positief op de ploeg prikkers, vertelt Paula. “Mensen die ons zien werken, laten weten dat ze ons waarderen. Er zijn ondernemers die een kop koffie in hun warme kantine aanbieden, raadsleden die onze boodschap meenemen naar de gemeente. We maken veel warmte en betrokkenheid los.” Uitzonderingen zijn er ook, vertelt ze. “Een vader die voorbij liep met zijn kinderen, wees naar ons en zei: ’Als je niet je best doet op school, dan loop je er straks zo bij.’ Ik was echt te verbijsterd om ad rem te reageren.” Geïnspireerd om te helpen? Bij het stadhuis kan iedereen een grijper en een ring lenen, waar je een vuilniszak in kunt klikken, zodat je zelf een rondje kunt maken. En op de Facebook-pagina van CleanUp Hoorn is te zien waar het team bij elkaar komt, want samen afval opruimen is gezelliger. Meer informatie over CleanUp Hoorn: cleanup.vooreenmooiestad.nl en [email protected] of reageer hier direct op (een van) de vacatures.

Op een bedrijventerrein in Heerhugowaard, tussen autobedrijven en keukenwinkels, staat een loods die van buiten weinig verraadt. Maar achter die deuren schuilt een wereld van rompertjes, kruiken en knuffels: hier worden pakketten van Stichting Babyspullen gemaakt. Dick de Boer is een van de logistieke vrijwilligers van de stichting, die orde schept en overzicht houdt in de bergen knuffels, babypakjes en luiers. Niet elk gezin heeft de luxe om te gaan babyshoppen, soms is er simpelweg niets. ‘Een op de 35 kinderen in Nederland komt ter wereld in armoede’, vertelt Dick de Boer. Dan komt Stichting Babyspullen in actie: elke baby die wordt aangemeld krijgt van de stichting een grote doos vol met babyspullen. Niet alleen kleertjes, maar ook speelgoed en boekjes, en praktische spullen zoals een matras voor een babybedje, beddengoed en badspullen. Allemaal geregeld en ingepakt door een team van 150 vrijwilligers van de stichting. ‘De spullen worden aangeboden door particulieren op tweehonderd inzamelpunten’, vertelt Dick de Boer. ‘Op dertig dagbestedingscentra worden de zakken vol spullen uit heel Nederland, voor ons gesorteerd. Alles wat vies of stuk is, gaat weg, maar de rest wordt naar Heerhugowaard gebracht.’ Terwijl we staan te praten in de bedrijfsloods, gaat de bel. Ja hoor, weer tassen vol met roze en blauwe kleertjes en spullen. ‘Het is ongelofelijk wat we allemaal binnenkrijgen. We krijgen ook veel nieuwe spullen, of zo goed als nieuw. Ook zijn er bedrijven, zoals Etos of Zwitsal, die ons weten te vinden als ze kleding of babyspullen hebben die ze niet meer willen verkopen.’ Alles sorteren Aan de voorkant van de grote loods worden de ontvangen spullen uitgezocht: jongenskleertjes per maat bij elkaar, meisjeskleertjes bij elkaar, de andere spullen per soort in grote kratten. ‘Die kratten hebben een barcode die we kunnen scannen, zodat we precies weten wat er op voorraad is en vooral: waar het staat’,’ zegt Dick. ‘We verwerken hier zoveel spullen, als we dat niet bijhouden wordt het een chaos.’ Logistieke vrijwilligers zoals Dick zorgen voor de ontvangst van de spullen. Hij pakt de nieuwe gedoneerde spullen uit, stapelt de spullen over in kratten en registreert ze in het logistieke systeem. Leuk vrijwilligerswerk, zegt hij. ‘Mijn vrouw werkte hier al en toen ik een klusje zocht, heeft zij me overgehaald om ook hier te komen helpen. Eerlijk gezegd kon ik me ook niet voorstellen dat er in Nederland kinderen geboren worden in gezinnen die gewoon echt niets hebben, geen geld en ook geen netwerk om ze te helpen.’ Knuffel bovenop En toch is dat zo. Elke week worden nieuwe gezinnen via kraamzorg, huisarts, verloskundige of andere hulpverleners aangemeld bij de stichting. En elke week verlaten ruim honderd pakketten de loods van Stichting Babyspullen, op weg naar een gezin waar een baby wordt verwacht. Karin is een van de vrijwilligers die de pakketten vult. ‘Elk gezin krijgt ongeveer hetzelfde’, legt ze uit. Ze zet een grote doos op een kar en rijdt ermee langs de stelling waar alle producten in kratten zijn uitgestald. Een lakenpakket, vier hydrofieldoeken, twee rompertjes met lange mouwen… en aan de rand van de doos bungelt een geel knuffelkuiken. ‘Ik vind het leuk om de dozen zo in te pakken, dat ze er meteen leuk uitzien als je ze opendoet. Dus de knuffel leg ik straks bovenop.’ Welkom Aan het einde van de dag staan er weer ruim twintig dozen te wachten op DHL, gevuld met zorg, aandacht en een beetje liefde. Dick en zijn collega-vrijwilligers sluiten de loods af, tevreden dat er weer baby’s een warm welkom krijgen. Dick: ‘Het idee dat ergens een jong gezin het pakket uitpakt en blij is met de spullen voor hun kindje, dáár doen we het voor.’

Na een jaar volledige inzet voor het milieu, de dieren en de inwoners van Koggenland draagt kinderburgemeester Dex Beemsterboer (11 jaar) zijn werk over aan een opvolger. ‘Het is goed dat kinderen zich ook uitspreken, niet alleen volwassenen’, zegt hij. ‘Kinderen kijken met een andere blik naar de wereld.’ Hij zegt het eerlijk: toen hij begon als kinderburgemeester van gemeente Koggenland wist hij niet precies wat het allemaal zou inhouden. Dex: ‘De vorige kinderburgemeester gaf een presentatie op mijn school in Obdam. Zij vertelde vooral over de projecten die ze met de kinderraad had gedaan in het afgelopen jaar. Dat sprak me meteen aan, daarom heb ik me aangemeld voor de kinderraad. Maar dat er nog zoveel bij kwam kijken, wist ik niet.’ Niet verlegen Want hij werd als kinderburgemeester ook uitgenodigd om bijvoorbeeld een technologiezaal in de nieuwe bibliotheek te openen. Om een sport- en spelmiddag in een verzorgingstehuis op te luisteren. En om op de nieuwjaarsreceptie van de gemeenteprijzen uit te reiken aan de Koggenlanders van het Jaar. ‘En op de Dodenherdenking heb ik een gedicht voorgedragen. Dat vond ik wel spannend, je wilt je natuurlijk niet verspreken. Het was allemaal wel erg leuk, ook het praten met mensen en handjes schudden. Je moet niet verlegen zijn als je kinderburgemeester wilt worden, dat heb ik wel gemerkt.’ Samen alles zelf doen Dex heeft zich, samen met de kinderraad, afgelopen jaar ook ingezet voor de dieren. Ieder jaar werkt de kinderraad aan een project. Dit jaar koos de kinderraad het thema dieren. Met een fancy fair, met allemaal leuke spelletjes, hebben ze geld opgehaald voor Wildopvang De Bonte Piet en Dierenambulance Hoorn. ‘Alles hebben we zelf bedacht en geregeld, van het ontwerp en de verspreiding van de flyers tot het meehelpen bij het schminken. Daarom waren we extra trots dat we een mooie cheque konden overhandigen aan onze twee goede doelen.’ De kinderburgemeester had ook wat nieuwe ideeën voor de gemeente Koggenland. Speeltuinen voor grotere kinderen, bijvoorbeeld. ‘Veel speeltuintjes zijn voor kleine kinderen. Voor kinderen van mijn leeftijd is dat niet leuk. Wij willen liever een groter klimtoestel of een tokkelbaan. En als we toch bezig zijn: waarom zijn er geen speeltuinen voor grote mensen? Iedereen moet toch meer bewegen om gezond te blijven?’ Extra leuke schooldag Maar kinderburgemeesters doen echt wel meer dan lintjes doorknippen en gedichten voordragen, vertelt hij. ‘Eens per jaar wordt een dag speciaal voor kinderburgemeesters georganiseerd in Den Haag. Daar kwam ik meer dan honderd collega’s tegen. Er werden workshops georganiseerd, bijvoorbeeld over veiligheid, over slimme keuzes maken of over omgaan met geld. Het leek op een schooldag, maar dan extra leuk.’ In Nederland hebben 160 gemeentes een kinderburgemeester, en dat worden er steeds meer. Een goede zaak, volgens Dex. ‘Het is goed dat kinderen zich ook kunnen uitspreken, niet alleen volwassenen. Wij kijken toch op een andere manier naar de wereld. Het is goed als onze mening wordt gehoord.’ Einde van een jaar In tegenstelling tot de grote-mensen-burgemeester blijft een kinderburgemeester maximaal een jaar aan. Dex neemt dus afscheid van zijn taak als junior burgervader. Jammer, vindt hij. ‘Ik heb heel veel geleerd. Maar goed, ik zit nu in groep 8 en de kinderburgemeester is altijd iemand uit groep 7. Elk jaar komt er een nieuwe kinderraad, die dan ook weer een nieuwe kinderburgemeester uitkiezen.’ Nu hij heeft geproefd aan het werken voor de gemeente, denkt hij aan een loopbaan in het gemeentebestuur of de politiek? Dex weet het nog niet. ‘Acteur lijkt me ook leuk. Of chefkok.’