De magie van About A Jacket: borduren verbindt

Waar kunnen vrouwen op een ontspannen manier Nederlands leren, terwijl ze ook werken aan hun sociale contacten? Terwijl ondertussen het ene na het andere prachtige borduurwerk onder hun handen ontstaat? Bij About A Jacket, het borduuratelier aan het Dampten, werken elke week bijna 45 vrouwen aan gezamenlijke borduurprojecten. Bijna bij toeval ontdekte initiatiefnemer Marilou Evelo de verbindende kracht van naald en draad.

Op de eerste borduurdagen zag Marilou Evelo het gebeuren: deelnemers kwamen binnen en er was direct een connectie. ‘De vrouwen begrijpen elkaar zonder een woord te zeggen’, zegt ze. ‘Ze spreken niet dezelfde taal, maar ze herkennen elkaars verhaal. Dat is de kracht van About A Jacket; het haalt vrouwen uit hun isolement.’ Nu is het borduuratelier vier dagen per week open. Elke dag schuiven acht tot twaalf vrouwen aan de grote tafels om verder te gaan met hun borduurwerk, soms zelfs meer. ‘We werken aan gezamenlijke projecten, bijvoorbeeld de speciale geborduurde jasjes die we elk jaar voor Vrouwendag maken. Afgelopen jaar hebben we een jasje gemaakt voor Adelheid Roosen, dat ze op vrouwendag feestelijk in ontvangst heeft genomen.’

Borduren is het middel

Het borduuravontuur van Maryloe begon jaren geleden, toen ze als mode-ontwerper contact had met kledingateliers in Zuid-Amerika. Het plan was om daar een samenwerking op te zetten met een borduuratelier om geborduurde jasjes te maken. ‘Samenwerken met mensen aan de andere kant van de wereld was lastiger dan ik dacht. Daarom heb ik een borduuratelier opgezet in Nederland. Op zoek naar mensen die kunnen borduren, dacht ik aan nieuwkomers. Mijn idee was een bedrijf waar iedereen wat aan had: de mensen die de producten kopen, en de mensen die ze maken. Zo is About A Jacket begonnen. Het bleek onmogelijk om er een winstgevend bedrijf van te maken, maar ik merkte het positieve effect van samen borduren bij de deelnemers. Borduren is niet het doel, het is het middel.’

Eerst rijgsteken, en dan verder

Via WerkSaam Westfriesland, taalschool Edinova, NewBees, of als introducée komen de deelnemers bij About A Jacket terecht. Met behoud van uitkering kunnen de vrouwen aan de slag. ‘Hoe heet je? Waar kom je vandaan? Kun je borduren? Uitgebreider is de intake niet. En zelfs als vrouwen ‘nee’ antwoorden op de laatste vraag, kunnen ze meedoen. Dan beginnen we bij de rijgsteken en vanaf dat punt leer je het vanzelf. We gaan gewoon beginnen.’

Inmiddels werken in het atelier vrouwen uit conflictgebieden in Oost-Afrika en (centraal) Azië. Vrijwilligers houden de gesprekken op gang, zodat de deelnemers tijdens het werken hun beheersing van het Nederlands kunnen verbeteren. Want tijdens het borduren wordt er volop gekletst en gelachen. ‘Hier werken alleen vrouwen. Daardoor is het borduuratelier een veilige plek voor iedereen. We hebben ook wel eens nagedacht om ook mannen te laten meewerken, maar dat pakt niet goed uit. De vrouwen die hier komen voelen zich dan niet op hun gemak en de dynamiek in de groep verandert direct. Jammer, want voor de emancipatie zou het ook goed zijn als mannen zich kunnen aansluiten. Emancipatie is geen vrouwenzaak, ook mannen moeten emanciperen.’

Jasje voor Agatha

Onlangs kreeg About A Jacket een prachtig cadeau van Abovo. Via de Westfriese Beursvloer, dat jaarlijks georganiseerd wordt door Vrijwilligerspunt, kwam Abovo in contact met het borduuratelier. Het mediabureau maakte een kunstwerk, waarbij een geborduurd jasje werd gefotoshopt op een antiek portret van Agatha van Foreest. ‘We hebben speciaal voor haar een jasje gemaakt. Ze was de dochter van regent Nanning van Foreest, een machtige man in West-Friesland in de achttiende eeuw. Toen haar echtgenoot overleed, dongen veel mannen uit de regio naar haar hand. Maar de schatrijke Agatha koos voor een huwelijk uit liefde met de tuinman, die van aanzienlijk lagere stand was dan zijzelf en ook nog eens jaren jonger. Ze verhuisden, samen met haar kinderen, naar de Beemster. Voor haar maakten we een jasje met een speciale scheurtechniek, om te laten zien dat Agatha uit haar keurslijf is gebroken. De linnen mouwen verwijzen naar de eenvoudige afkomst van Jan, haar tweede man. We hebben er bloemen en tortelduifjes op geborduurd als symbool voor hun liefde.’

Dankzij Carolien Vloeijberghs van Abovo draagt Agatha het jasje nu, op het bewerkte portret lijkt ze in het prachtige kleding een stuk comfortabeler dan in de strakke zijden jurk uit die tijd. Het hangt nu in het atelier en glimlacht, heel beschaafd, naar de bordurende dames die er ook morgen weer aan de slag gaan. ‘Natuurlijk hebben we ook verloop. Vrouwen die na een tijdje naar betaald werk doorstromen of iets anders gaan doen. Maar van mij hoeft niemand weg. Het is allemaal veel te leuk.’

Het borduuratelier maakt niet alleen die bijzondere jasjes voor Agatha van Foreest en Adelheid Roosen, maar ook kleinere borduurwerken. ‘We borduren bijvoorbeeld telefoontasjes, erg leuk. En we hebben geborduurd op spijkerjasjes, een mooie manier om van een doodgewoon jasje iets bijzonders te maken.’